AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Rođen je fizičar, hemičar i akademik Pavle Savić

Na današnji dan, 10. januara 1909. godine u Solunu je rođen fizičar, hemičar, profesor i akademik Pavle Savić. Diplomirao je fizičku hemiju na Prirodno-matematičkom fakultetu Univerziteta u Beogradu, nakon čega je izabran za asistenta na katedri za fiziku na Medicinskom fakultetu, kod profesora Jovanovića, nekadašnjeg saradnika Marije Kiri, sa kojim je i objavio svoj prvi naučni rad. Zahvaljujući njemu 1935. godine je dobio stipendiju francuske vlade za naučno usavršavanje na poznatom Institutu za radijum, čiji je osnivač bila upravo Marija Kiri. Njena ćerka, Irena Žolio-Kiri, predložila je Saviću da zajedno rade na problemu koji je nekoliko godina ranije zapazio italijanski fizičar Enriko Fermi, te su tako 1937-38. godine bombardovali uran neutronima i otkrili produkte tog procesa koji su imali svojstva lantana. Na osnovu tih radova, Oto Han je u Berlinu ponovio njihov eksperiment i potvrdio elemente srednje atomske mase, čije prisustvo je njegov tim objasnio kao posledicu cepanja atomskog jezgra-nuklearnu fisiju. Irena Žolio-Kiri i Savić su bili predloženi za Nobelovu nagradu, ali ju je dobio Oto Han, koji je sa svojim timom dokazao njihovu pretpostavku i objasnio proces. Početkom 1939. godine Savić je učestvovao u merenjima koja su kasnije postala osnova za proračun lančanih reakcija u nuklearnim reaktorima i nuklearnom oružju. Po izbijanju Drugog svetskog rata, Francuzi su ga, kao stranca, proterali iz svoje zemlje, pa se on vratio u Beograd i postao profesor fizičke hemije na farmaceutskom odseku Medicinskog fakulteta. Postao je član Komunističke partije Jugoslavije i potom učestvovao u Narodnooslobodilačkoj borbi. Posle rata je bio predsednik Privrednog saveta Srbije, član Saveta federacije, jedan od predlagača ideje o izgradnji Instituta za nuklearne nauke u Vinči i direktor Instituta za nuklearne nauke „Boris Kidrič“. Bio je član SANU i njen predsednik u periodu od 1971. godine do 1981. godine, a naučno je bio aktivan do kraja života i poslednji naučni rad objavio je nekoliko meseci pre smrti. Pavle Savić preminuo je 30. maja 1994. godine i sahranjen je na Novom groblju u Beogradu.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1848. godine umro je prvi srpski knjižar i izdavač Gligorije Vozarović;
1891. godine umro je lekar i pisac Laza Lazarević;
1918. godine umro je češki istoričar Konstantin Jireček, autor dela Istorija Srba;
1965. godine umro je muzičar i dirigent Vlastimir Pavlović Carevac;
1970. godine rođene su šahistkinje Alisa i Mirjana Marić.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

FEST-1971-katalog_slika_O_12321685
Prethodni članak

Počeo je prvi FEST

biblioteka
Naredni članak

Osnovana je Biblioteka grada Beograda