Da se ne zaboraviZanimljivosti

POTOMCI O PRECIMA: ŽIVOT I SMRT II SRPSKOG ARHIEPISKOPA ‒ ARSENIJA SREMCA

Ovaj blaženi otac naš, i učitelj i svetitelj Hristov Arsenije, bi rođenjem od sremske zemlje, sin nekih dobrovernih i pobožnih roditelja, koji je još u materinoj utrobi naznamenan Duhom Svetim i od mladosti svoje spreman kao neporočan dar Bogu, i ne predade se ni k jednoj slavi ili svetskoj sujeti.

Ovim rečima arhiepiskop Danilo II započe žitije svog prethodnika na prestolu Svetog Save Arsenija ‒ II arhiepiskopa srpskog.

Njegovo poreklo nam nije poznato. Kako je još u srednjem veku nazvan Sremcem, pretpostavlja se da je rođen na prostoru Srema, ali u srednjovekovnom smislu, što znači na prostoru današnjeg Srema i Mačve. Dečanski monah hadži Serafim u XIX veku piše da je on rođen u jednom selu pored grada Slankamena – na teritoriji današnje opštine Inđija. Po drugoj pretpostavci on je rodom iz Dalmacije, ali ova teorija nije toliko zastupljena kao prva.

Kako njegov životopisac kaže, čuvši za delo svetog Save a vođen Bogom dođe u hram Spasov – manastir Žiču, gde postaše njegov učenik. Prvi arhiepiskop ga brzo zapazi jer se izdvajao od ostalih po svom trudu u radu i molitvi kao i trpljenju, te ga uze za svog pomoćnika u keliji. Samim tim činom mu je bila određena dalja sudbina. Direktno podučavanom od strane srpskog prvojerarha, smešila mu se visoka crkvena karijera. Kada je Sveti Sava smatrao da je duhovno sazreo, postavio ga je za igumana manastira Žiče.

Smrću Savinog brata Stefana, na presto stupa njegov najstariji sin Radoslav. Ubrzo Vladislav zbacuje starijeg brata Radoslava i postaje novi srpski kralj 1233. godine. Za svetog Savu je ovo sve bilo previše i odlučio je da se povuče sa trona. Za svog naslednika odredio je igumana arhiepiskopske rezidencije Arsenija. Arsenije je pokušao da promeni mišljenje svog učitelja, ali Sava je insistirao da ga on nasledi. Pokorivši se volji svog učitelja na velikom saboru u Žiči bi rukopoložen za drugog srpskog arhiepiskopa.

Njegova uprava poverenim mu stadom dugo je trajala. Za to vreme izgrađene su mnoge crkve i manastiri od kojih su svakako Sopoćani najznačajniji, ali podignut je i manastir Morača, Gradac i brojni drugi. Vladar i arhiepiskop su vladali u simfoniji. Još jednom je došlo do promene na srpskom prestolu 1244. godine i za novog kralja krunisan je Uroš I, najmlađi sin Stefana Prvovenčanog, što je sigurno bilo uz odobrenje arhiepiskopa Arsenija.

Kako je već tri decenije bio na čelu srpske crkve, arhiepiskopa Arsenija 1263. godine zadesi teška bolest, pretpostavlja se paraliza jer nije mogao da se kreće, već su ga nosili. Tri godine je bolovao u Črnči i 1266. godine je predao duh svoj u ruke Gospodu. Njegovo telo preneseno je u manastir u Peći, koji je podigao da bude novo sedište arhiepiskopije po želji Svetog Save. Ne dugo po smrti Gospod ga objavi kao novog svetitelja. Mnoga čuda i isceljenja su se desila na njegovom grobu, a srpska crkva ga proslavlja 28. oktobra po julijanskom, odnosno 10. novembra po građanskom kalendaru.

Njegove svete mošti su kroz istoriju menjale mesto čuvanja. Od smrti njegove 1266. godine pa do Prve velike seobe Srba iz 1690. godine čuvane su u Pećkoj patrijaršiji. Te godine, od straha da ih Turci ne spale, monasi ih prenose u manastir Dovolju u Crnoj Gori. Tu su ostali nekih stotinak godina kada ih ponovo zbog opasnosti od Turaka monasi nose u Tarske stene i tu one ostaju nekih sedam godina. Postoji priča da kada su mošti tu boravile, pčele su napravile svoju košnicu u kivotu i kada su monasi odlučili da ih prenesu u Moraču, izvadili su vosak, ali su pčele i dalje pratile kivot sa moštima.

Boravak u Morači je bio kratak. Po nekim svedočenjima svega nekoliko dana jer se monah koji ih je doneo posvađao sa igumanom manastira pa ih odnosi u Medun u medunsku crkvu u Kučima. Pojedini smatraju da su mošti prenesene jer su u Morači strahovali od napada kolašinskih muslimana dok su Kuči bili slobodni.

U Kučima su ostali sve do 1856. godine i pohare koju je izvršio knjaz Danilo. U plenu koji je zadobijen tom prilikom bile su i mošti Svetog Arsenija Sremca.

Spomenik žrtvama Pohare Kuča

Spomenik žrtvama Pohare Kuča u Oreljevu kraj Meduna

One su pohranjene u manastir Ždrebaonik, da bi 1884. godine naredbom knjaza Nikole bile prenete u Kosijerevo. Tu su ostale do 1914. godine kada Austrijanci ruše manastir Kosijerevo, zatim se mošti prenose u Donji Ostrog, a 1919. godine vraćaju u Ždrebaonik gde se i danas nalaze.

 

Piše: Vukašin Vukmirović

Literatura:

Arhiepiskop Danilo II, Životi kraljeva i arhiepiskopa srpskih, preveo: Lazar Mirković, Beograd 1935.

Milutin Veković, Manastir Ždrebaonik i sveti Arsenije II arhiepiskop srpski, Podgorica 2007.

 

Sanja Vukovic

Sanja Vukovic

Dragoslav_Mihailovic_(1930)
Prethodni članak

Rođen je književnik i akademik Dragoslav Mihailović

savic_007_400x400
Naredni članak

Rođen je košarkaš Zoran Savić