AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Završila je život književnica, prevodilac i profesorka Anica Savić-Rebac

Na današnji dan, 7. oktobra 1953. godine tragično je završila život jedna od najučenijih Srpkinja, književnica, prevodilac i profesor univerziteta Anica Savić-Rebac.

Anica Savić-Rebac, kćerka uglednog književnika Milana Savića, rođena je 4. oktobra 1892. godine u Novom Sadu. Još od detinjstva poznavala je mnoge značajne umetnike i intelektualce tog vremena, kao što su Uroš Predić, Jovan Jovanović Zmaj i Milan Kašanin. Vrlo rano je počela da čita, i to na više jezika, kao i da piše, da bi joj već 1905. godine u Brankovom kolu bio objavljen prevod Bajronovog Manfreda, a takođe su joj u to vreme objavljivane i pesme.

Nakon osnovne škole i gimnazije u rodnom gradu, upisala je klasičnu filologiju na Filozofskom fakultetu u Beču, ali je diplomirala nakon Prvog svetskog rata i kasnije doktorirala na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Godine 1921. udala se za Hasana Repca, Srbina muslimanske veroispovesti iz Mostara, koji je diplomirao na Sorboni, bio komita i dobrovoljac u alkanskim ratovima i sa srpskom vojskom prešao Albaniju. Sledeće godine doselili su se u Beograd, gde se ona zaposlila u Trećoj ženskoj realnoj gimnaziji. Tu je ostala do 1930, kada su se preselili u Skoplje, gde joj je muž kao državni činovnik bio premešten.

Tokom godina provedenih u Beogradu, Anica je postala jedna od prvih književnica koje su primljene u članstvo PEN-a. Bila je i među intelektualkama koje su 1927. godine osnovale Jugoslovensku granu Internacionalne federacije univerzitetski obrazovanih žena. Iako je u međuvremenu i doktorirala, te shodno tome očekivala mesto na fakultetu, to se nije dogodilo. Tokom Drugog svetskog rata, Anica i Hasan su bili u Srbiji, a posle rata ona je postala profesorka Četvrte ženske gimnazije u Beogradu, pa je premeštena u Sarajevo, da bi konačno 1946. godine bila postavljena za vanrednog profseora Univerziteta u Beogradu, za predmet Istorija rimske književnsti i latinski jezik. Pored toga, radila je i u Institutu za književnost SANU, u Udruženju književnika i u AFŽ-u, sve vreme objavljujući eseje, studije i prevode, a posebnu pažnju u to vreme posvetila je, uz proučavanje antičkih dela, izučavanju Njegoševog stvaralaštva, pa je čak njegovu Luču mikrokozma prevela na engleski i nemački jezik.

No i pored svega toga, po sopstvenim rečima, život joj nije bio vredan življenja bez najdraže osobe, pa je u skladu sa antičkim idealima iste avgustovske noći kada je Hasan umro pokušala izvršiti samoubistvo, ali je preživela. Ipak, nije odustala od svoje namere, koju nije ni krila, i u čijim pripremama je kao i u svemu bila temeljna. Anica Savić-Rebac ubila se iz pištolja nekoliko meseci posle Hasanove smrti, i sahranjena je na Novom groblju u Beogradu. U njenoj zaostavštini pronađeno je pismo kojim se oprostila od života:

„Ovo što činim, činim iz uverenja i u punoj lucidnosti intelekta volje. To uverenje da život nije vredan življenja ako izgubimo najdraže biće poniklo je, takoreći, zajedno sa mnom, razvijalo se naročito pod uticajem antičkih shvatanja o samoubistvu i postalo je jedno od odrednica moje životne koncepcije, od organskih zakona moje prirode… To ne znači da nisam volela život, da ga ne volim čak i u ovom času; ali baš zato ne želim da živim bedno. Život mi je darovao mnoge prednosti, pa i ovu poslednju da mogu umreti svesno i autonomno.ˮ

Ulice u nekoliko naših gradova danas nose njeno ime, a na zgradi u Beogradu u kojoj je provela poslednje godine života nalazi spomen-ploča sa njenim likom.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1813. godine završen je Prvi srpski ustanak;
1895. godine rođen je muzičar i dirigent Vlastimir Pavlović Carevac;
1914. godine rođen je književnik i akademik Mihailo Lalić;
1915. godine major srpske vojske Dragutin Gavrilović, izdao je čuvenu zapovest braniocima Beograda;
1969. godine osnovane su Beogradske muzičke svečanosti-BEMUS;
2005. godine umro je vajar Jovan Soldatović.

 

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

22195767_298588083954947_6618515619406655057_n
Prethodni članak

Štrpce: SED organizuje radionice sviranja na kavalu i pevanja uz kaval u Sirinićkoj župi 13–20. oktobra 2017.

The_last_dying_breath_lyrics
Naredni članak

Govor majora Dragutina Gavrilovića 7. oktobra 1915.