AktuelnostiNa današnji dan

Vožena je Međunarodna trka oko Kalemegdana

Na današnji dan, 3. septembra 1939. godine, u čast rođendana mladog kralja Petra II Karađorđevića, u organizaciji Automobilskog kluba Kraljevine Jugoslavije i lista Politika, održane su prve beogradske Međunarodne automobilske i motociklističke trke oko Kalemegdana, a ispostaviće se i poslednje.

Voženo je pet motociklističkih i četiri automobilske, a najatraktivnija je bila trka „gran pri“ automobila, preteča današnje Formule 1, u kojoj su učestvovali neki od najvećih vozača tog vremena.

Trke su najavljivane širom Jugoslavije, a u ponudi su bile i povlastice Ministarstva saobraćaja za putovanje u Beograd na dan održavanja. Tako je u gradu od oko 360 000 stanovnika, toga dana trke pratilo otprilike 75.000 gledalaca.

Prašina se digla već na prvom treningu, poslednjeg dana avgusta, kada su se mnogi Beograđani prepali od buke, ali i  životinje iz zoološkog vrta, pa su morale da budu prebačene u lagume ispod Tašmajdana dok se trke ne završe.

Na drugom treningu, 1. septembra, pročulo se da su Nemci napali Poljsku, što je unelo nervozu među takmičare, ali i dovelo do otkazivanja učešća trkača iz Francuske i Mađara Vilhajma.

Tako su se na startu tog sunčanog i toplog, trećeg septembarskog dana našle ekipe Mercedes-Benca, sa evropskim prvakom Hermanom Langom i Manfredom fon Brauhičem i Auto Uniona sa Taciom Nuvolarijem i Hermanom Milerom, dok je peti učesnik bio naš predstavnik Boško Milenković u desetak godina starom, i jedva popravljenom „bugatiju 51“.

Start i cilj su bili u današnjoj ulici Tadeuša Košćuška, kod hotela Srpska kruna, današnje Biblioteke grada Beograda.

Staza je bila dugačka 2 974 metra u smeru ka Dušanovoj ulici, pa dalje pored Zavoda za izradu vojne odeće, kasnije Beka, mimo kule Nebojša, pa u vrh Karađorđeve ulice, a onda se oštrom krivinom i usponom pored zgrade ambasade Francuske stizalo do cilja.

Vozilo se pedeset krugova, a posebno atraktivan je bio deo pred ciljem, na kom su gledaoci mogli da uživaju u letu automobila, koji su zbog naglog prestanka uspona ovde bili u vazduhu i po desetak metara.

Pobedio je Tacio Nuvolari, drugi je bio fon Brauhič, treći Miler, dok je Milenković bio četvrti.

Lang je odustao, pošto mu je kamen izbačen iz točkova drugog automobila razbio naočare. Dodela nagrada je obavljena na svečanom prijemu u prostorijama Auto-kluba, današnjeg Kluba književnika, čiji je predsednik bio dr Velizar Janković.

Rat koji je tih dana počeo, uticao je kako na to da se narednih sedam godina trke u „gran pri“ takmičenju ne održavaju, a u Beogradu tog ranga, nikada više, tako i na sudbine organizatora i jedinog našeg učesnika.

Janković je posle rata odležao tri godine u zatvoru u Sremskoj Mitrovici zbog saradnje sa Nemačkom i organizovanja trke uz učešće njihovih firmi i vozača, a Boško Milenković, koji je u bombardovanju izgubio čitav svoj imetak, posle rata je radio kao vozač trolejbusa u GSP Beograd, i život završio samoubistvom 1955. godine.

Radi poređenja sa današnjim automobilima, zanimljivo je spomenuti da je na toj trci oko Kalemegdana najbrži krug izvezao fon Brauhič za 74 sekunde, prosečnom brzinom od 134 kilometara na sat, dok su on i Nuvolari kod kule Nebojša dostizali čak 225 kilometara na sat.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1869. godine rođen je srpski arheolog i akademik Miloje Vasić;
1903. godine rođen je književnik Risto Ratković;
1921. godine rođen je reditelj, strip autor i scenarista Živorad Žika Mitrović;
1931. godine kralj Jugoslavije Aleksandar I Karađorđević proglasio je Oktroisani ustav;
1937. godine rođen je novinar Dragan Babić;
1939. godine rođen je arhitekta, grafički dizajner i izdavač Slobodan Mašić;
1939. godine Velika Britanija i Francuska objavile su rat Nemačkoj;
2010. godine umro je glumac Miroslav Bijelić.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

800px-Branislav_Nušić_u_svečanom_odelu_sa_odlikovanjima
Prethodni članak

BRANISLAV NUŠIĆ O PROPASTI SVETA

Miloš_Obilić,_by_Aleksandar_Dobrić,_1861
Naredni članak

SVETLI OBRAZ MILOŠA OBILIĆA