AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Umro je profesor, književnik i bibliotekar Dobrosav Ružić

Na današnji dan, 13. oktobra 1918. godine u Kruševcu je umro profesor, književnik, bibliotekar, poslanik i senator Dobrosav Ružić.

Rođen je 1. jula 1854. godine u Čačku, gde je pošao u osnovnu školu, koju je potom nastavio u Valjevu, da bi gimnaziju pohađao u Beogradu, Sremskim Karlovcima i Novom Sadu, gde je došao u dodir sa Svetozarom Markovićem i socijalističkim idejama.

U to vreme je pisao satirične tekstove u Vragolanu, objavio pesmu Magarci smo mi i potom nakon učestvovanja u đačkim demonstracijama bio izbačen iz škole.

Napustio je Novi Sad i posle godinu dana samostalnog učenja iz knjiga o prirodnim naukama, nastavio školovanje u Cirihu. Tamo je boravio o svom trošku i upoznao se sa ondašnjom brojnom srpskom kolonijom, koju su između ostalih činili i Draga Ljočić, Mita Rakić, Pera Todorović i Lazar Paču.

Studije je nastavio u Minhenu, ali se zbog izbijanja Srpsko-turskog rata 1876. godine vratio u otadžbinu. Rat je proveo u Vojnom sanitetu moravsko-timočke vojske, dok je zbog bolesti bio sprečen da služi u Drugom srpsko-turskom ratu.

Po oporavku je nastavio studije u Nemačkoj i doktorirao u Lajpcigu, posle čega se vratio u Srbiju i postao profesor prirodnih nauka u Užičkoj gimnaziji. Sve to vreme je nastavio da piše i objavljuje satirične dopise i naučne članke.

Predavao je jedno vreme i u Kragujevcu i bio direktor gimnazije u Zaječaru, da bi zatim kao radikal zbog učešća u Čebinčevoj aferi 1894. godine i nakon Ivanjdanskog atentata 1898. godine bio osuđen na dve godine zatvora. Sa robije je pušten 1900. godine i po odluci Ministarstva prosvete i crkvenih dela postavljen da radi kao bibliotekar u Narodnoj biblioteci u Beogradu, i mada je u prestonici i živeo izabrali su ga iz užičkog okruga, te je kao najmlađi senator obavljao i sekretarsku dužnost.

Posle Majskog prevrata je postao prvo dvorski bibliotekar, pa ministar prosvete, i onda državni savetnik. Bio je i predsednik Srpske književne zadruge, predsednik odbora za izgradnju Crkve Svetog Đorđa na Oplencu, kao i u Umetničkom odboru Narodnog pozorišta.

Tokom Prvog svetskog rata je u Kruševcu pronašao Miroslavljevo jevanđelje, za koje se mislilo da je nestalo u Majskom prevratu, i predao ga regentu Aleksandru Karađorđeviću. Nije se povukao sa vladom i vojskom preko Albanije, već je ostao u Kruševcu, gde su ga okupatori više puta hapsili i na kraju sproveli u logor Nežider, odakle je zbog bolesti pušten posle godinu i po dana, krajem juna 1918. godine.

Vratio se u Kruševac, gde je teško bolestan i slomljen vestima o pogibiji ćerke i unuka, kao i mnogih prijatelja, preminuo iste jeseni. Prvobitno je sahranjen na kruševačkom groblju, da bi kasnije bio prenet na Novo groblje u Beogradu, gde i danas počiva u porodičnoj grobnici.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1874. godine rođen je biolog, profesor i akademik Nedeljko Košanin;
1932. godine rođen je reditelj i scenarista Dušan Makavejev;
1950. godine osnovano je Pozorište Boško Buha u Beogradu;
1967. godine umro je konstruktor prve savremene vazdušne kočnice za železnička vozila, Dobrivoje Božić;
1998. godine umro je muzičar Bojan Pečar;
2009. godine umro je kompozitor i profesor Konstantin Babić.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Screenshot_1
Prethodni članak

RUČNI KRSTOVI

800px-Goethe_(Stieler_1828)
Naredni članak

Jovan Peter Ekerman: SA GETEOM O SRPSKIM PESMAMA (1825)