AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Umro je filozof, pesnik, političar i akademik Milan Kujundžić Aberdar

Na današnji dan, 26. novembra 1893. godine u Beogradu je preminuo filozof, pesnik, političar i akademik Milan Kujundžić Aberdar.

Rodio se 28. februara 1842. godine u imućnoj građanskoj porodici. Po rođenju je dobio ime Joanikije, koje je kasnije promenio u Milan i tome dodao nadimak Aberdar, po naslovu svoje prve zbirke pesama. Osnovnu školu je završio u Beogradu, a gimnaziju je pohađao u Pančevu i Beogradu. Nakon toga upisao je pravni odsek beogradskog Liceja. Studije je prekinuo zbog turskog bombardovanja grada 1862. godine, kada je postao konjički desetar. Dobio je potom stipendiju srpske vlade i otišao na studije u inostranstvo. Učio je u Beču, Minhenu, pariskoj Sorboni i na Oksfordu. Ipak, ni te studije nije završio jer ga je ministar prosvete vratio u Beograd, da bi 1866. godine kao suplent preuzeo katedru filozofije na Velikoj školi, odakle je jedno vreme bio udaljen zbog političkih uverenja.

Prvi je kod nas počeo sa predavanjima iz istorije filozofije, utemeljio je istoriografiju srpske filozofije, držao kurs srpske filozofije i predavao rusku filozofiju. Izabran je za člana Srpskog učenog društva 1867. godine. Kasnije je bio i njegov sekretar od 1873. do 1882. godine i urednik Glasnika srpskog učenog društva. Bio je počasni član Matice srpske, jedno vreme sreski načelnik u Kraljevu i sekretar Policajnog odeljenja Ministarstva unutrašnjih dela, na šta je 1871. godine dao ostavku. Nakon toga uređivao je list Ujedinjene omladine Mlada Srbija, bio narodni poslanik, prvi sekretar 1874. godine, pa potpredsednik i konačno i predsednik Narodne skupštine u periodu od 1880. do 1885. godine. Jedan je od osnivača Naprednjačke stranke, a određeno vreme je bio i izvanredni poslanik i opunomoćeni ministar u Rimu. Kao ministar prosvete doneo je mnoge zakone o školama, kao i osnovni zakon o Srpskoj kraljevskoj akademiji 1886. godine, čiji je redovni i jedan od prvih šesnaest članova postao naredne godine. Učestvovao je i u srpsko-turskim ratovima 1876‒1878. godine. Kasnije je unapređen u majora i potpukovnika. Za političke i ratne zasluge višestruko je odlikovan, a medalja obnovioca Srpske kraljevine, Takovski krst III stepena, Orden belog orla III stepena i Takovski krst IV stepena sa mačevima, samo su neka od tih odlikovanja.

Pisao je i objavljivao priče i poeziju, sarađivao sa mnogim listovima i časopisima, i takođe objavio više dela iz filozofije, a neka od njih su: Kratki pregled harmonije u svetu, Filozofija u Srba, Šta je i koliko u nas urađeno na Lođici? i Ide li svet na bolje ili na gore?.

Zbog bolesti je rano penzionisan, a svoju kuću na Topčiderskoj zvezdi poklonio je Akademiji i time osnovao svoju Zadužbinu iz koje će se kasnije finansirati izdavačka delatnost Akademije. Njegovo ime danas nosi jedna ulica u centru Beograda.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1845. godine rođen je major Mihailo Ilić;
1920. godine rođen je vajar Jovan Soldatović.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Moskopolje, gravura iz 1740.
Prethodni članak

Cincari u srpskoj tradiciji

Knjiga nastala povodom obeležavalja jubileja 150 godina od rođenja Nikole Tesle
Naredni članak

Poslednji dani života i sahrana Nikole Tesle