AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Umro je car Uroš

Na današnji dan, 4. decembra 1371. godine, ili dva dana ranije, umro je car Stefan Uroš V Nemanjić.

Kao što se sa sigurnošću ne zna datum njegove smrti, tako je i sa rođenjem, pa se navode 1336. ili 1337. godina. Bio je sin, tada još uvek kralja, Dušana, koji se kada je Urošu bilo desetak godina krunisao za cara. Kada je devet godina kasnije Dušan iznenada umro, sredinom pete decenije života, Uroš je sa nepunih devetnaest godina postao car velike, raznorodne i nedovoljno učvršćene države, što je sve uticalo na to da njegova relativno kratkotrajna vladavina bude obeležena i zapamćena kao period cepanja i nestajanja „Dušanovog carstvaˮ.

On verovatno nije ni bio istoga kova kao njegov otac, te do danas preovladava mišljenje da je češće bio posmatrač nego učesnik značajnih događaja, a narodno predanje dodelilo mu je i nadimak „Nejakiˮ, kako zbog njegove mladosti, tako i zbog njegovih ličnih i vladarskih karakteristika. U svakom slučaju, okolnosti u kojima je došao na vlast mu nisu išle na ruku zbog stanja u samom carstvu koje se širilo, kao i zbog spoljašnjih neprijatelja, pre svega Osmanlija, koje su se u to vreme kao reka izlivali preko Azije na Balkan. Urošev prvi protivnik, koji mu je osporio titulu, bio je njegov stric, Dušanov polubart, Simeon Siniša Nemanjić, koji je, iako nije bio podržan od strane srpske vlastele i crkve, zavladao Epirom i Tesalijom i praktično ih odvojio od ostatka države, u kojoj su sve veću vlast i autonomiju imali oblasni velikaši, a nisu izostali ni napadi Grka i Ugara.

Mladi car je bio primoran da među osamostaljenim i silnim velikašima pronađe sebi saveznike, pa je tako jednima od najuticajnijih velikaša, braći Mrnjavčević, koji su vladali velikim delom Makedonije, dodelio 1365. godine titulu kralja ‒ Vukašinu i despota ‒ Uglješi, učinivši tako starijeg Vukašina svojim savladarem.

Iako se kralj Vukašin sredinom 1371. godine spremao da sa svojim sinom Markom uz pomoć Dubrovčana napadne Nikolu Altomanovića i preotme mu delove oblasti, dogovor sa bratom Uglješom i namera da napadnu Turke u momentu kada je sultan bio u Maloj Aziji odveli su ga, kao i dalju sudbinu Balkana, u drugom smeru. Krajem septembra te godine, braća su sa vojskom stigla blizu Jedrena, gde je bila turska prestonica, ali ih je jedan noćni napad Turaka uhvatio nespremne, pa je pored oba brata poginuo ili se udavio u Marici i veći deo vojske. Car Uroš je umro samo par meseci nakog tog poraza, čime je i zvanično nestalo carske vlasti, koja je, iako samo simbolično, do tada postojala, što je otvorilo put ka novom talasu sukoba i borbi oko teritorija nekadašnje države.

Njegove mošti dugo su ležale u Crkvi Uspenja Presvete Bogorodice u Nerodimlju, odakle su početkom osamnaestog veka prenete u manastir Jazak na Fruškoj gori, gde se, nakon nekoliko selidbi, i danas nalaze.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1841. godine u Beogradu je predstavom Smrt Stefana Dečanskog otvoreno prvo pozorište – Teatar na Đumruku;
1890. godine rođen je kompozitor i prvi rektor Muzičke akademije u Beogradu Kosta Manojlović;
1924. godine umro je hirurg, profesor i jedan od osnivača Medicinskog fakulteta u Beogradu Vojislav Subotić;
1970. godine u Beogradu su otvoreni most Gazela, deo auto-puta kroz Beograd, Mostarska petlja i Terazijski tunel.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Foto: Vikipedija
Prethodni članak

OMILJENA KNJIGA IVE ANDRIĆA

Foto: Novosti
Naredni članak

Umro je književnik, prevodilac i istoričar književnosti Milan Đoković