AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Ubijen je Mehmed- paša Sokolović

Na današnji dan, 11. oktobra 1579. godine u Istanbulu je ubijen veliki vezir Mehmed-paša Sokolović.

Rođen je oko 1505. godine, kao Bajica Nenadić, u selu Sokolovići kod Rudog.

Školovao se u manastiru Mileševa, a sa petnaestak godina je, u okviru „danka u krviˮ, odveden u janičare. Primio je islam, školovao se u Jedrenu i već 1526. godine učestvovao u bici na Mohaču, kao i u opsadi Beča 1529. godine i Bagdada 1534. godine.

U narednom periodu je postao kapudan-paša (zapovednik turske flote), rumelijski beglerbeg, te treći, drugi i na kraju veliki vezir, što je bio skoro deceniju i po, služeći za vreme tri sultana.

Tokom pohoda na Austriju krio je smrt Sulejmana Veličanstvenog skoro mesec dana, dok na vlast nije došao njegov sin Selim, za vreme čije vladavine je Sokolović imao praktično neograničenu moć, i tokom koje je prisilio Austriju na mir i osvojio Arabiju. Još prije nego što je postao veliki vezir, on je uspostavio veze sa krajem iz kog je poticao, pa je vrlo verovatno njegovom zaslugom izdat berat kojim se dozvoljava obnova Pećke patrijaršije, a za patrijarha postavljen njegov rođak Makarije Sokolović.

Sve do 1586. godine patrijarsi su bili iz te porodice, a neretko je rodbinu i zemljake okupljao i na turskom dvoru. Podigao je nekoliko mostova u našim oblastima, od kojih je najpoznatiji onaj u Višegradu, koji je besmrtnim učinio Ivo Andrić, zatim džamiju u Sokolovićima i mnoge česme, a možda i crkvu nad grobom svoje majke, te omogućio povlastice za podizanje manastira i otvaranje štamparije.

U vreme velikog širenja Turske i pojačane islamizacije, kao i pritisaka katolika na pravoslavne Srbe, Crkva je obnovljena i postala je stožer srpskog naroda koji je, tokom turskih pohoda, zauzeo sve veću teritoriju.

Iako musliman i drugi čovek Osmanskog carstva, ostavio je neizbrisiv trag u istoriji našeg naroda i mnogo doprineo očuvanju srednjovekovne srpske tradicije.

Mehmed-pašu Sokolovića je ubio jedan derviš, moguće iz osvete, prišavši mu na prevaru i zabivši mu jatagan u grudi.

Sahranjen je u Istanbulu, u turbeu koje je projektovao Mimar Sinan, isti onaj koji je načinio i ćupriju na Drini.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1806. godine rođen je knez Aleksandar Karađorđević;
1865. godine rođen je geograf, akademik i jedan od najznačajnijih srpskih naučnika Jovan Cvijić;
1882. godine pokušan je atentat na kralja Milana Obrenovića u beogradskoj Sabornoj crkvi;
1930. godine rođen je reditelj, scenarista i profesor Zdravko Velimirović;
1930. godine rođen je istoričar i akademik Dimitrije Bogdanović.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

220px-Ivo_Andric_Beograd_spomenik
Prethodni članak

Podignut je spomenik Andriću u Beogradu

326197_1200_1200px
Naredni članak

PRIKAZ NOVOG ROMANA SLOBODANA VLADUŠIĆA: Svjedočanstvo o autentičnom iskustvu