Na današnji dan

U Seči knezova ubijeni su neki od najviđenijih Srba

Na današnji dan, 4. februara 1804. godine Turci su u Valjevu, na obali Kolubare, posekli Iliju Birčanina, Aleksu Nenadovića i druge viđenije Srbe. Tome je prvo prethodilo dobijanje izvesnih povlastica od sultana Selima III, koje je on početkom poslednje decenije XVIII veka dao Srbima, kao i zabrana povratka janičarima u Smederevski sandžak. Međutim, nekoliko godina kasnije sultan je bio prinuđen na popuštanje, pa je 1799. godine janičarima ipak dozvolio povratak, a njihove vođe, dahije, tada su ubile Hadži Mustafa-Pašu, preuzele vlast, podelile oblast na četiri dela, zavele diktaturu i ukinule prethodno dobijene povlastice. Ovakvo stanje rezultiralo je organizovanjem pobune 1802. godine, koja je bila ugušena, ali koja je najavila buduće događaje. Naredne godine sastalo se dvanaest knezova iz valjevske nahije i dogovorilo o podizanju ustanka, ali je pismo Alekse Nenadovića upućeno majoru Mitezeru, austrijskom komandantu u Zemunu, u kome je objašnjavao situaciju i namere srpskih starešina, slučajno ili ne, palo u ruke dahijama. Da bi sprečili ustanak i obeshrabrili narod, četiri dahije odlučile su da u što kraćem vremenskom roku pogube najistaknutije srpske knezove, sveštenike, trgovce i druge uticajne ljude koji su im bili potencijalna pretnja. Tokom te akcije ubijeno je oko stotinu ljudi, a neki od njih su pored već spomenutih bili i Petar iz Gložana, Marko Čarapić, Stevan Palalija, Hadži Ruvim i mnogi drugi, dok su neki, poput Karađorđa i Vase Čarapića, uspeli da izbegnu seču. Ubrzo posle toga, nakon neuspelog pokušaja dahija da pregovaraju sa ustanicima, u Orašcu je 14. februara izbio Prvi srpski ustanak.
Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1901. godine umro je advokat, gradonačelnik Novog Sada i jedan od najznačajnijih i najuticajnijih srpskih političara u Austrougarskoj druge polovine XIX veka, Svetozar Miletić;
1908. godine rođen je slikar, diplomata i akademik Predrag Peđa Milosavljević;
1914. godine rođen je publicista, novinar i akademik Vladimir Dedijer;
1927. godine umro je serdar Janko Vukotić;
1930. godine rođen je književnik Borislav Pekić;
1945. godine na Jalti je počela konferencija „velike trojke“, na kojoj su se sastali Staljin, Ruzvelt i Čerčil, i koja se smatra ključnom za podelu uticajnih sfera na planeti nakon Drugog svetskog rata, pa samim tim i poziciju Jugoslavije između blokova koji su nastali;
1946. godine rođena je pevačica Usnija Redžepova;
1946. godine predsednik marionetske srpske vlade, general Milan Nedić, po zvaničnoj verziji je izvršio samoubistvo;
1980. godine umro je slikar i akademik Stojan Aralica;
1986. godine umro je državnik i gradonačelnik Beograda Branko Pešić;
2001. godine od posledica napada od prethodnog dana, koji se odigrao u centru Beograda, preminuo je glumac Dragan Maksimović.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

milutin dostanic
Prethodni članak

Rođen je matematičar Milutin Dostanić

Veljko_Petrović
Naredni članak

Rođen je književnik i akademik Veljko Petrović