AktuelnostiNa današnji dan

Turci su osvojili Beograd

Na današnji dan, 29. avgusta 1521. godine Turci su osvojili Beograd.

Uvertira tog događaja je bila smrt sultana Selima 1520. godine i dolazak na vlast njegovog sina Sulejmana.

Kako je bio običaj, smenjivanje na prestolu povlačilo je za sobom i potrebu da se mirovni ugovori obnove, a Selim je imao ugovor sa Ugarima koji je trebalo da važi do aprila 1522. godine.

Novi sultan, suočen sa izvesnim teškoćama po preuzimanju vlasti, već u januaru 1521. godine je poslao u Budim poklisara da se ugovor obnovi.

Međutim, na ugarskom dvoru razmišljali su o novom krstaškom ratu protiv Turaka, sultanovom izaslaniku ograničavali su kretanje i nikako nisu davali odgovor.

Kada je već bio maj, Sulejman je, videvši da od odgovora nema ništa, odlučio da prvi napadne.

Zamisao mu je bila da prodre u Ugarsku i na bojnom polju se sudari sa ugarskim kraljem, a prvi na udaru su bili Šabac i Beograd, ugarska uporišta na turskoj strani graničnih reka i najpovoljnija mesta za dalji prodor prema središtu.

Vest o turskom pohodu nije izazvala jačanje gradskih posada, tako da je napad u Šapcu dočekalo oko 400 boraca, koji su posle hrabrog otpora poklekli 10. jula, čak i pre nego što je sam sultan stigao.

Tu je Sulejman preko reke prebacio vojsku na teritoriju Ugarske, a Srem je opustošen i razoren kao retko kada u svojoj istoriji. Stradali su Mitrovica, Slankamen, Zemun i sultanu je put ka Budimu, sve do Drave, bio otvoren.

Ipak, ne želeći da za leđima ostavlja neprijateljsko utvrđenje, on se okrenuo Beogradu. Nijedan od zapovednika tvrđeve nije se zatekao u gradu. Nije bilo pomoći sa strane, jer je odziv ugarskog plemstva i velikaša bio slab, a kraljeva vojska se sporo prikupljala.

Za razliku od ranijih opsada Beograda, kada su Dunavom preko zemljišta Srema očuvane veze sa ostalim delovima ugarske teritorije, sada je grad bio potpuno opkoljen i gađan topovima sa Ratnog ostrva i sa brodova, što je tokom avgusta još pojačano i upotpunjeno sve učestalijim jurišima na zidine.

Tako su Turci 8. avgusta uspeli da zauzmu Donji grad i varoš, a posada Beograda se sa preživelim stanovništvom zatvorila u bolje utvrđeni Gornji grad i nastavila da pruža otpor. Napadači su počeli da podzemnim prolazima prilaze kulama i razaraju ih eksplozivom, kao i da prebacuju vojsku mostom preko Save.

Iako su se junački branili, broj branilaca se svakim danom sve više smanjivao, a glad i oskudica, pratioci svake duže opsade, kao i gubitak nade u dolazak kraljeve vojske, pojačavali su njihove patnje.

I sam sultan je za to vreme ulagao napore da održi borbeno raspoloženje vojske koja je takođe pretrpela velike gubitke i koju su počele da kose bolesti. Na kraju su, dovedeni do krajnjih granica i suočeni sa potencijalnom izdajom, branioci odlučili da predaju grad, pod uslovom da im se dozvoli slobodan izlazak.

Sulejman je sutradan ušao u grad, gde se zadržao oko dve nedelje, odustavši od daljeg prodora u Ugarsku. Kralj Ludovik II taman je skupio vojsku kada je sultan krenuo nazad, tako da do odmeravanja snaga na bojnom polju nije ni došlo.

Branioce ratnike Beograda Sulejman je oslobodio, a posledica po stanovništvo grada, koje su uglavnom činili Srbi, bila je preseljenje u okolinu Carigrada. Priča se da ih je tamo odveo između ostalog i zato da bi održavalali vizantijski vodovod koji je postojao u Carigradu, a koji je bio sličan onom beogradskom.

I danas u Istanbulu naziv dela grada, crkva i Beogradska šuma svedoče o onima koji su tu jednom davno dovedeni.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1854. godine rođen je pedagog i profesor Jovan Miodragović;
1856. godine rođen je general i vojni ministar Mihailo Živković Gvozdeni;
1882. godine rođen je istoričar i akademik Nikola Radojčić;
1938. godine rođen je književnik Dragan Kolundžija;
1944. godine na zahtev izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije kralj Petar II Karađorđević posebnim ukazom oduzeo je komandu generalu Draži Mihailoviću i pozvao jugoslovensku vojsku u otadžbini da se stavi pod komandu Josipa Broza Tita;
1997. godine umro je književnik i dramaturg Velimir Lukić.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

2832_kolo-srpskih-sestara-grb-logo-1903
Prethodni članak

Osnovano je „Kolo srpskih sestaraˮ

Marko_Car
Naredni članak

Rođen je književnik Marko Car