AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Streljan je matematičar Sima Marković

Na današnji dan, 19. aprila 1938. godine u Moskvi je, u Staljinovim čistkama, streljan matematičar, član Centralnog komiteta KPJ i Izvršnog komiteta Kominterne, Sima Marković. Rođen je 8. novembra 1888. godine u Kragujevcu, a nakon gimnazije u rodnom gradu i maturskog ispita koji je polagao kod tadašnjeg izaslanika ministarstva za prosvetu i profesora teorijske matematike na Filozofskom fakultetu u Beogradu, Mihaila Petrovića Alasa, studirao je matematiku u Beogradu i diplomirao 1911. godine. Radio je potom kao suplent u Trećoj beogradskoj gimnaziji, pored toga pomagao  Mihailu Petroviću i Bogdanu Gavriloviću u izvođenju nastave na Filozofskom i Tehničkom fakultetu, i počinjao da se bavi naučnim i stručnim radom objavljujući članke u pedagoškim časopisima onoga vremena. Doktorirao je dve godine kasnije, pred komisijom koju su činili Mihailo Petrović i Milutin Milanković, i bio tek drugi koji je odbranio doktorat iz matematičkih nauka na Beogradskom univerzitetu. Tokom Prvog svetskog rata upravljao je azilom za ratnu siročad, predavao u gimnaziji u Kragujevcu i napisao četiri srednjoškolska udžbenika, a po njegovom okončanju vratio se u Beograd, na mesto profesora  Druge beogradske gimnazije i nastavio da drži vežbe na Filozofskom fakultetu. Sve to vreme bio je i politički aktivan, prvo kao radikal, pod uticajem oca, da bi potom prišao socijal-demokratama i postao sekretar KPJ i član Izvršnog komiteta Kominterne, a u Moskvi se zbližio i sa Lenjinom. Nakon povratka u Jugoslaviju, bio je uhapšen i osuđen na dve godine zatvora, koje je odležao u Požarevcu i Lepoglavi, i za to vreme napisao dve knjige – Teorija relativiteta i Iz nauke i filozofije. Posle izlaska iz zatvora vodio je političku i ideološku borbu sa protivnicima KPJ, ali je usled velikog uticaja Staljina i Kominterne bio izbačen iz partije. Tokom tridesetih godina objavio je više knjiga, što političkih, što matematičkih, i 1935. godine zaposlio se kao naučni saradnik Filozofskog instituta Akademije nauka Sovjetskog Saveza, gde je u međuvremenu emigrirao, i ponovo bio primljen u partiju. Ipak, 20. jula 1935. godine uhapšen je pod optužbom da je pripadao „Desno-trockističkoj terorističkoj organizaciji“ i da je sarađivao sa engleskom obaveštajnom službom, te je osuđen na smrt i streljan na današnji dan. Sahranjen je na Donskom groblju, a odlukom Vrhovnog suda Sovjetskog Saveza rehabilitovan je 1958. godine.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:

  1. godine rođen je slikar Đorđe Krstić.

 

 

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

predaja-kljuceva-beograda-1867
Prethodni članak

Izvršena je svečana predaja ključeva knezu Mihailu

terner-eurobasket-5-620x350
Naredni članak

Rođen je košarkaški trener Božidar Maljković