AktuelnostiNa današnji dan

Streljan je matematičar Sima Marković

Na današnji dan, 19. aprila 1938. godine u Moskvi je, u Staljinovim čistkama, streljan matematičar, član Centralnog komiteta KPJ i Izvršnog komiteta Kominterne Sima Marković.

Rođen je 8. novembra 1888. godine u Kragujevcu, a nakon gimnazije u rodnom gradu i maturskog ispita koji je polagao kod tadašnjeg izaslanika ministarstva za prosvetu i profesora teorijske matematike na Filozofskom fakultetu u Beogradu Mihaila Petrovića Alasa, studirao je matematiku u Beogradu i diplomirao 1911. godine.

Radio je potom kao suplent u Trećoj beogradskoj gimnaziji. Pored toga, pomagao je Mihailu Petroviću i Bogdanu Gavriloviću u izvođenju nastave na Filozofskom i Tehničkom fakultetu i počinjao da se bavi naučnim i stručnim radom objavljujući članke u pedagoškim časopisima onoga vremena. Doktorirao je dve godine kasnije, pred komisijom koju su činili Mihailo Petrović i Milutin Milanković, i bio tek drugi koji je odbranio doktorat iz matematičkih nauka na Beogradskom univerzitetu.

Tokom Prvog svetskog rata upravljao je azilom za ratnu siročad, predavao u gimnaziji u Kragujevcu i napisao četiri srednjoškolska udžbenika, a po njegovom okončanju vratio se u Beograd, na mesto profesora Druge beogradske gimnazije i nastavio da drži vežbe na Filozofskom fakultetu.

Pored svega, bio je i politički aktivan, prvo kao radikal, pod uticajem oca, da bi potom prišao socijaldemokratama i postao sekretar KPJ i član Izvršnog komiteta Kominterne, a u Moskvi se zbližio i sa Lenjinom. Nakon povratka u Jugoslaviju, bio je uhapšen i osuđen na dve godine zatvora, koje je odležao u Požarevcu i Lepoglavi. Za to vreme napisao je dve knjige: Teorija relativiteta i Iz nauke i filozofije.

Nakon izlaska iz zatvora vodio je političku i ideološku borbu sa protivnicima KPJ, ali je usled velikog uticaja Staljina i Kominterne bio je izbačen iz partije.

Tokom tridesetih godina objavio je više knjiga, što političkih, što matematičkih, a 1935. godine se zaposlio kao naučni saradnik Filozofskog instituta Akademije nauka Sovjetskog Saveza, gde je u međuvremenu emigrirao, te ponovo bio primljen u partiju.

Ipak, 20. jula 1935. godine uhapšen je pod optužbom da je pripadao Desno-trockističkoj terorističkoj organizaciji i da je sarađivao sa engleskom obaveštajnom službom, te je osuđen na smrt i streljan na današnji dan.

Sahranjen je na Donskom groblju, a odlukom Vrhovnog suda Sovjetskog Saveza rehabilitovan je 1958. godine.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

  1. godine rođen je slikar i akademik Đorđe Krstić.

 

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

30711068_439077813185242_837862682400128745_n
Prethodni članak

GORNJI MILANOVAC: Srpski festival svetske muzike

bar-50839_960_720
Naredni članak

S. VINAVER: Kafana je literatura, koja ne laže