AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Streljan je fudbaler i lekar, Milutin Ivković Milutinac

Na današnji dan, 25. maja 1943. godine, na Banjici je u ranim jutarnjim časovima streljan fudbaler i lekar Milutin Ivković Milutinac. Rođen je 3. marta 1906. godineu Beogradu, od oca Jovana, oficira kraljevske vojske i majke Mile, najstarije ćerke čuvenog vojvode Radomira Putnika. Od malena je bio vredan, radan, pošten i vaspitan u patriotskom duhu, tako da je još tokom Prvog svetskog rata pružao otpor neprijatelju, odbijajući da peva austrougarsku himnu na času, ili skidajući sa drugovima telegrafske i električne žice u ulici „Miloša Velikog“, dok je prilikom oslobođenja, sa samo dvanaest godina, zajedno sa mlađom braćom pošao u susret oslobodiocima i zajedno sa njima ušao u grad. Odmah po završetku rata počeo je da igra i fudbal, prvo u malom klubu „Obilić“, pa potom u podmlatku „Jugoslavije“. Igrao je na poziciji beka, a sa samo šesnaest godina zaigrao je za prvi tim. Za „Jugoslaviju“ je odigrao 233 utakmice i bio višestruki šampion države, dok je za reprezentaciju debitovao sa devetnaest godina, odigravši 39 utakmica, od čega 18 kao kapiten. Bio je član tima koji je na prvom Svetskom prvenstvu u fudbalu u Urugvaju, stigao do polufinala i time ostvario najveći uspeh našeg reprezentativnog fudbala u istoriji, a učestvovao je i na dvema olimpijskim igrama. Godine 1930. napustio je klub „Jugoslavija“ i prešao u „Soko“, kasnije nazvan „BASK“. Ovaj događaj, odnosno izbor novog kluba dobro ocrtava Milutinčev karakter, jer je on prilikom napuštanja „Jugoslavije“, i pored toga što je to bilo usled nesuglasica, odlučio da pređe u jedan osrednji beogradski klub iz razloga  da ne bi pojačao direktne konkurente svog bivšeg kluba, iako je imao ponude BSK-a, kao i vodećih zagrebačkih klubova. Priča se da je na terenu bio skoro neprelazan u odbrani, te da je zbog toga imao nadimak „Državna kočnica broj jedan“, kao i to da je prvi kod nas izveo „makazice“. Imao je  ponude i da ode u inostranstvo, što je odbio iz patriotskih razloga i kao veliki protivnik profesionalizacije sporta, a ono što bi zaradio igrajući fudbal, davao je siromašnim fudbalerima. Sve to vreme Milutinac nije zapostavljao ni školovanje, pa je 1931. godine diplomirao na Medicinskom fakultetu u Beogradu, a po odsluženju vojnog roka je otvorio privatnu ordinaciju, prvo u „Dobračinoj“ ulici, a potom u „Knez Mihailovoj“, i pamti se da je siromašnima sam kupovao lekove i lečio ih. Poslednju reprezentativnu utakmicu odigrao je 1934. godine u Parizu, posle čega je nastavio da igra za „BASK“, što je prestao 1938. godine pošto mu je žena umrla od tuberkuloze ne napunivši ni trideset godina, i ostavivši ga sa dvema malim ćerkama. Milutinac je oduvek bio simpatizer komunističkog pokreta, pa je tako 1936. godine potpisao rezoluciju o bojkotu Olimpijskih igara u Berlinu, a njegov potpis bio je četvrti po redu. Dve godine kasnije postao je i glavni i odgovorni urednik lista „Mladost“, glasila Saveza komunističke omladine Jugoslavije, u kome je pisao članke u vezi sa sportom i sportskom problematikom, a njegova kritika profesionalizma i politizacije sporta može se podjednako aktuelno čitati i u današnje vreme. Tokom okupacije je sarađivao sa KPJ, i mada  je znao da ga Gestapo i Specijalna policija imaju na oku i prate, odbio je da se skloni iz Beograda, jer je morao da brine o ćerkama. Tako je 24. maja u 23 časa i 45 minuta Milutinac uhapšen u svom stanu i odveden na Banjicu, gde je nakon popunjenog formulara deset minuta posle ponoći, šest sati kasnije streljan. Po svedočenju očevidaca, on je prilikom odvođenja na gubilište, prolazeći pored omraženog šefa beogradske policije Vujkovića, pljunuo istom u lice i bosom nogom ga snažno udario u stomak. To je bio poslednji šut slavnog fudbalera. Okupatori su, plašeći se reakcije beogradske javnosti, o njegovoj smrti prilično dugo ćutali, pa je njegova porodica obaveštenje da je mrtav dobila tek godinu dana kasnije od nemačkog Crvenog krsta. Kao sećanje na ovog velikog fudbalera, lekara i pre svega velikog čoveka, Fudbalski savez Srbije je na stadionu JNA, 1951. godine, postavio spomen ploču sa njegovim imenom , a dvadesetak godina kasnije ispred je postavljena i njegova bista, koja je pre četiri godine ukradena, te je 2013. godine postavljena nova. Ime Milutina Ivkovića danas nose i mnogi domovi zdravlja, kao i ulice u nekoliko gradova u našoj zemlji.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:

1873. godine umro je slikar Konstantin Danil;
1882. godine rođen je major Dragutin Gavrilović;
1887. godine rođen je arhitekta Dragiša Brašovan;
1897. godine umro je arhitekta i prvi srpski urbanista, Emilijan Josimović;
1929. godine u Narodnom pozorištu u Beogradu, izvedena je premijera Gospođe ministarke, Branislava Nušića;
1944. godine, Nemci su u Drugom svetskom ratu počeli vazdušni desant na Drvar, gde je bio smešten Vrhovni štab jugoslovenskih partizana;
1962. godine umrla je slikarka Zora Petrović.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Slobodan_V._Ribnikar
Prethodni članak

Rođen je profesor i akademik Slobodan Ribnikar

Stevan_Knićanin,_Uroš_Knežević
Naredni članak

Umro je vojvoda Stevan Petrović Knićanin