Na današnji dan

SENTANDREJSKI ZVONICI (V)

Sentandreja – to su njene crkve, ikone i ikonostasi koji najjače privlače pažnju poklonika umetnosti.

Ali, Sentandreja

– to je i ona bogata arhiva, i dragocena biblioteka, koje čuvaju deo nenapisane istorijske istine o Srbima u ovim krajevima;

– to je i Muzeum Budimske eparhije, gde se čuvaju umetnički predmeti sa celog njenog područja;

– to su i portreti arhijereja Budimske eparhije, likovi njenih vladika – Vasilija Dimitrijevića, Dionisija Novakovića, Sofronija Kirilovića, Stefana Stratimirovića, Dionisija Popovića – učenih i zalužnih ljudi, velikih priložnika sentandrejskih crkava, mecena umetnosti;

– to su i one manje poznate crkvene utvari skladnog izgleda i fine izrade – kandila, darohranilnice, petohlebnice, putiri, natrepezni kretovi, nalonji, ripide, antiminski, kadionice – koje su izrađivali znani i neznani majstori-umetnici;

– to su i teška, duborezbarena vrata na crkvama, u čijim bravama su i sada ključevi baroknog oblika, pomoću kojih se vraćamo u XVIII stoleće, sentandrejske kulture;

– to su i skladno podignuti domovi nekadašnjih sentandrejskih familija: Sofrićevih, Kalićevih, Jankovićevih, Margaritovićevih, Bobićevih;

– to su i isprane i osunčane kamene uspomene na njenom večnom počivalištu – barokni krstovi sa imenima nekadašnjih njenih žitelja.

 

*

 

Sentandreja je kao davnašnja mladalačka uspomena koja iskrsne pred nama, pa nas obraduje i ražalosti. U isti mah.

Eto, zbog toga, i zbog onog što je teško ispričati, Sentandreju treba pohoditi, kao najlepšu i najseverniju varoš naših seoba i snova.

 

Dinko Davidov

Nastaviće se…

 

Izvor: Davidov 2011: Dinko Davidov, „Sentandrejski zvonici”, u: Parusija, Beograd: Srpska književna zadruga, 147–148.

Sanja Vukovic

Sanja Vukovic

ciplic-bogdan
Prethodni članak

Umro je književnik i prevodilac Bogdan Čiplić

mika antic
Naredni članak

Umro je pesnik Miroslav Mika Antić