AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Rođena je slikarka Nadežda Petrović

Na današnji dan, 12. oktobra 1873. godine u Čačku je rođena slikarka Nadežda Petrović. Porodica Petrović imala je 13 dece. Nadeždin najmlađi brat bio je pisac Rastko Petrović, a jedna od sestara književnica Milica Mišković.

Jedanaest godina kasnije porodica se preselila u Beograd, gde je Nadežda 1891. godine završila Višu žensku školu, a naredne godine položila ispit za nastavnicu crtanja u srednjim školama. Počela je i da radi, ali se njeno znanje nije zaustavilo na toj diplomi crtanja, već je nastavila sa daljim učenjem u ateljeu Đorđa Krstića i u umetničkoj školi Kirila Kutlika. Godine 1898. započinje školovanje u Minhenu, kod Antona Ažbea, a već 1900. u Beogradu je priredila svoju prvu samostalnu i, nažalost, jedinu izložbu. Konzervativna sredina ipak nije prihvatila novine koje je donelo njeno slikarstvo, te se ona naredne godine vratila u Minhen i nastavila učenje, ali sada u ateljeu Julijusa Ekstera. U Minhenu se susretala, družila i sarađivala sa mnogim sunarodnicima i kolegama, a takođe je putovala i posećivala izložbe slikara secesije, impresionizma, postimpresionizma, kao i umetnika onih pravaca koji su tek nastajali. U Srbiju se ponovo vratila 1903. godine i narednih godina je pored slikanja bila i prilično društveno angažovana. Putovala je po Makedoniji, učestvovala je u organizaciji prve jugoslovenske umetničke izložbe, bila je jedna od osnivača Lade, pokretač prve jugoslovenske umetničke kolonije u Sićevu i Pirotu i jedna od osnivača Kola srpskih sestara. U periodu od 1910.  do 1912. godine, sa prekidima je boravila u Parizu, u ateljeu Ivana Meštrovića, a po izbijanju Prvog balkanskog rata  učestvovala je kao dobrovoljna bolničarka na frontu. Sa srpskom vojskom bila je i narednih godina, u Drugom balkanskom i Prvom svetskom ratu.

U njenom umetničkom radu najčešće se govori o četiri perioda. Prvi je bio onaj minhenski, gde se formirala i sazrevala. Sledeći je srbijanski, kada je obilazila Srbiju i Makedoniju slikajući ljude, predele, folklorne motive i narodne nošnje, period snažno obeležen nacionalnim osećanjem, koje će još više doći do izražaja u njenom poslednjem, ratnom periodu. Između ta dva našao se pariski period. Stvaralaštvo Nadežde Petrović ne može se lako omeđiti određenim umetničkim tokovima, jer je ono nekad pod uticajem simbolista, nekada impresionista, a mnogi u njenim slikama vide preteču kolorističkog ekspresionizma, koji se kod nas javio tek posle Prvog svetskog rata.

Sigurno je međutim da je ona svojim slikarstvom  uvela srpsku umetnost u tokove savremene evropske umetnosti, a značajno je i to što se bavila fotografijom. Imala je dve samostalne izložbe, jednu u Beogradu, drugu u Ljubljani, a izlagala je još u okviru različitih grupnih izložbi i u Zagrebu, Rimu i Parizu. Neke od njenih slika su: Bavarac sa šeširom, Breze, Ciganka sa crvenim šalom, Resnik, Tašmajdan, Dereglije na Savi, Kosač, Staro groblje, Jesen u Bulonjskoj šumi, Most na Seni, Notr Dam, Prizren, Kosovski božuri, Skoplje, Vezirov most, Devojka u narodnoj nošnji, Gračanica i poslednja slika Valjevska bolnica.

U toj je bolnici i preminula 3. aprila 1915. godine, u četrdeset drugoj godini života u vreme epidemije pegavog tifusa, koji je dobila na dužnosti dobrovoljne bolničarke. Pravo vrednovanje i umetničku slavu doživela je tek posle smrti.

Zanimljive i poučne tekstove o znamenitoj slikarki možete čitati i u tematskom broju Avant Art Magazina:

http://www.avantartmagazin.com/tag/tema-broja-027/

 

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1879. godine rođena je književnica Danica Marković;
1897. godine u Beograd su iz Beča preneti posmrtni ostaci Vuka Stefanovića Karadžića i sahranjeni u porti Saborne crkve, gde i danas počivaju;
1915. godine umro je lekar, političar i ministar finansija Lazar Paču;
1938. godine rođen je pravnik, violinista i kompozitor Miutin Popović Zahar;
2013. godine preminuo je reditelj Jovan Ristić.

 

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

maxresdefault
Prethodni članak

Nacionalьnыe istoki krasotы

film-1155439_640
Naredni članak

Sremski Karlovci: „Filmsko bdenje dušeˮ