AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Rođena je glumica Žanka Stokić

Na današnji dan, 24. januara 1887. godine u Velikom Gradištu rođena je glumica Živana Žanka Stokić. Kada je imala pet godina ostala je bez oca, što je umnogome odredilo njen dalji život. Majka joj se ubrzo preudala za jednog popa koji nije previše želeo i Žanku, te su je oni kada je bila napunila četrnaest godina udali za dosta starijeg čoveka iz Zaječara. Tada je, igrom slučaja, odabrana da bude statista u predstavi putujućeg pozorišta Ljubomira Rajačića Čvrge, što joj je bilo dovoljno da smogne hrabrosti, napusti muža i krene dalje sa tom putujućom pozorišnom družinom. U početku je radila kao garderoberka, prala je veš, krpila i statirala, da bi potom dobila i svoju prvu ulogu. Bila je to Tereza iz pozorišnog komada „Bračna noć“, 1902. godine. Žanka je kasnije sa nekoliko kolega glumila u različitim pozorišnim družinama obilazeći Srbiju, Vojvodinu, Bosnu, Dalmaciju i Slavoniju, da bi krajem 1908. godine počela da igra u Hrvatskom narodnom kazalištu u Osijeku. Ipak, preokret u njenoj karijeri dogodio se 1911. godine kada ju je tokom gostovanja osiječke trupe u Beogradu primetio Milan Grol, tadašnji upravnik Narodnog pozorišta. Mesec dana kasnije postala je privremeni član, a ubrzo i stalni član tog pozorišta, uz Čiča Iliju Stanojevića, Savu Todorovića, Dobricu Milutinovića i ostale perjanice tadašnje domaće pozorišne scene. Tokom Prvog svetskog rata glumila je u Kruševcu i Beogradu, da bi najveću slavu doživela između dva rata, kada je pored mnogih pozorišnih uloga odigrala i svoju jedinu filmsku, u filmu „Grešnica bez greha“. Tada je takođe odigrala i onu ulogu po kojoj je ostala zapamćena i koju je Nušić pisao upravo za nju, a to je Živka ministarka. Malo pre premijere te predstave, Žanka je proslavila jubilej dvadeset pet godina rada i tom prilikom pored mnogobrojnih poklona dobila i novac kojim je kupila kuću na Topčiderskom brdu. Za vreme Drugog svetskog rata je, da bi od Nemaca dobijala insulin, pristala da glumi i učestvuje u programima Radio Beograda, zbog čega je po oslobođenju, 1945. godine osuđena na osam godina gubitka nacionalne časti. Glumica se razočarana povukla u samoću i izolaciju, ali je dve godine kasnije, nakon molbi za pomilovanje, kazna smanjena i ponovo joj je dozvoljeno da se vrati umetničkom životu, a Bojan Stupica ju je angažovao u novom Jugoslovenskom dramskom pozorištu. Nažalost, te vesti su očigledno bile prevelike za oslabljeno Žankino srce, te je tri dana pošto ih je saznala preminula, 20. jula 1947. godine. Sahranjena je na Topčiderskom groblju, a spomenik joj je podigla njena služavka, što je na njemu i uklesano. Godine 2006. odlukom Okružnog suda u Beogradu, Žanka Stokić je rehabilitovana, a tri godine pre toga počela je da se dodeljuje i nagrada koja nosi njeno ime.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1847. godine rođen je vojvoda Radomir Putnik;
1858. godine rođen je inženjer, profesor Velike škole u Beogradu i predsednik Beogradske opštine Kosta Glavinić;
1905. godine rođen je farmakolog, profesor Univerziteta u Beogradu i akademik Jovan Tucakov.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Laza Ristovski
Prethodni članak

Rođen je muzičar Laza Ristovski

politika
Naredni članak

Izašao je prvi broj „Politike“