AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Rođen je kralj Aleksandar Obrenović

Na današnji dan, 14. avgusta 1876. godine u Beogradu je rođen kralj Aleksandar Obrenović.

Bio je sin kralja Milana i kraljice Natalije, a detinjstvo je proveo i školovao se u Parizu, odakle se vratio sa jedanaest godina.

Dve godine kasnije,

Nakon izbora iz februara 1893. godine i političke krize koja je usledila, Aleksandar je u aprilu izvršio svoj prvi od dvanaest državnih udara razrešivši dotadašnju vladu i namesništvo, i pored protesta ministara preuzo vlast u svoje ruke, a sastav nove vlade poverio svom vaspitaču Lazaru Dokiću.

Početkom sledeće godine je pozvao svog oca u zemlju i dodelio mu vrhovnu komandu nad vojskom, a u maju je ukinuo ustav iz 1888. vrativši onaj iz 1869. godine.

Tokom čitave poslednje decenije XIX veka usled nestabilnosti na političkoj sceni i porasta uticaja bivšeg kralja u državi, raslo je i nezadovoljstvo u određenim krugovima. Sve je kulminiralo 1900. godine kraljevom vešću da je i pored ogromnog protivljenja kako majke Natalije tako i svoga oca, te pokušaja da mu za nevestu nađu princezu sa nekog zapadnog evropskog dvora, on zaprosio i nekoliko nedelja kasnije oženio dvorsku damu Dragu Mašin sa kojom se viđao prethodnih godina.

Naredne tri godine su obilovale još većom nestabilnošću u unutrašnjoj i spoljnoj politici, demonstracijama, kao i brojnim kraljevim državnim udarima.

Takođe se sve više postavljalo i pitanje naslednika srpske krune, a s obzirom da kraljevski par nije imao dece počele su da kruže glasine da će jedan od kraljičine braće biti imenovan za prestolonaslednika.

Tako je grupa oficira još 1901. godine počela da kuje zaveru da se kralj ukloni sa vlasti, da bi zaverenici svoju nameru konačno ostvarili u noći  11. juna (29. maja po starom kalendaru) 1904. godine, nekoliko časova posle ponoći, ubivši kralja i kraljicu, i izbacivši potom njihova mrtva i iskasapljena tela kroz prozor.

Pored njih, ubijeni su i predsednik vlade, general Dimitrije Cincar-Marković, ministar vojni, general Milovan Pavlović, kraljev ađutant Lazar Petrović i još nekoliko oficira, među kojima i oba kraljičina brata.

Brutalan način na koji je izveden prevrat, užasnuo je evropsku javnost i proizveo veoma loše komentare i sliku o Srbiji, koja je opstala relativno dugo.

Na vlast je doveden, odlukom oba doma Narodnog predstavništva starog saziva, Petar Karađorđević, sin kneza Aleksandra i unuk vožda Karađorđa.

Smrću kralja Aleksandra ugasila se dinastija Obrenovića koja je, s prekidom u razdoblju od 1842. do 1858. godine, vladala Srbijom od Drugog srpskog ustanka 1815. godine.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1920. godine potpisan je ugovor o stvaranju Male antante;
1929. godine rođen je istoričar književnosti, profesor i akademik Nikša Stipčević;
1935. godine rođen je snimatelj Blagoje Topličić;
1939. godine umro je političar i publicista Dragiša Lapčević;
1941. godine rođena je književnica i rediteljka Vida Ognjenović;
1972. godine umrla je dobrotvorka Delfa Ivanić;
1973. godine rođen je vaterpolista Vladimir Vujasinović;
2002. godine umrla je harmonikašica i kompozitorka Radojka Živković;
2012. godine preminuo je šahovski velemajstor Svetozar Gligorić.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Branislav_Petrovic1
Prethodni članak

BRANA PETROVIĆ – MILAN KOMNENIĆ

Screenshot_1
Naredni članak

DERVIŠ I SMRT: SVAKI ČOVJEK JE UVIJEK NA GUBITKU