AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Rođen je književnik Milovan Glišić

Na današnji dan, 19. januara 1847. godine po gregorijanskom, a 7. po starom julijanskom kalendaru, u selu Gradcu kod Valjeva rođen je književnik Milovan Glišić, mada se negde može naći i da se rodio dan ranije. U svakom slučaju, važnije od samog datuma je setiti se ovog značajnog pisca i jednog od začetnika realizma u srpskoj književnosti. Kako u njegovom rodnom selu nije bilo škole, prva znanja stekao je od roditelja, oca guslara i majke koja je bila usmeni pripovedač. U Valjevu je potom krenuo u osnovnu školu, posle čega je upisao Beogradsku nižu gimnaziju. Ubrzo mu je, međutim, po dolasku u prestonicu preminuo otac, pa je Milovan morao sam da se snalazi. U to vreme je, pored pohađanja nastave, posluživao po imućnijim kućama, prao sudove, zabavljao decu, i radio štošta drugo ne bi li se nekako izdržavao. No, uprkos svemu tome bio je dobar đak, nalazio je vremena da čita sve što mu je dolazilo pod ruku i još je uspevao da uči strane jezike – ruski, nemački i francuski. Gimnaziju je završio 1870. godine i kada je počeo da studira tehniku, postao je i urednik lista „Vragolan“ i pristalica ideja Svetozara Markovića, zbog kojih je dve godine kasnije, kao protivnik režima, uhapšen. Nakon toga je napustio tehnički i prešao na filološko-istorijski odsek Velike škole, gde je ostao do 1875. godine, kada je posle jedne nepravde, kako je sam smatrao, zauvek prekinuo studiranje. Postao je pomoćnik urednika „Srpskih novina“, a iste godine je i književni list „Otadžbina“ štampao njegove prve pripovetke. Tokom srpsko-turskih ratova, zahvaljujući znanju stranih jezika, radio je kao službenik Presbiroa, a posle smrti Đure Jakšića 1878. godine, Glišić je postavljen za korektora državne štamparije. Tri godine kasnije postao je dramaturg beogradskog Narodnog pozorišta, a potom, nakon kratkotrajnog penzionisanja, 1900. godine pomoćnik upravnika Narodne biblioteke. U njegovom književnom radu najznačajniji deo predstavljaju satire. Kritički je posmatrao i slikao život sela pritisnutog birokratijom i zelenašima, i dao čitav niz likova ocrtavajući značajne društvene pojave i procese. Pripovetke u kojima se vidi Glišićevo izvanredno poznavanje života sela i njegovih ljudi pretežno su anegdotske, protkane humorom s narodnih izvora. Neka od njegovih dela su: Glava šećera, Prva brzda, Roga, Redak zver, Zloslutni broj, Podvala, Svirač, Šetnja posle smrti i Posle devedeset godina, priča u kojoj se možda i prvi put u našoj književnosti pominje vampir, pojava koja ima dugu tradiciju u našem narodu, i koja je poslužila kao osnova za Kadijevićev sada već legendarni horor film „Leptirica“. Zanimljivo je da je Glišić radio i prevode, te je sa ruskog preveo Gogoljeve „Mrtve duše“ i „Tarasa Buljbu“, „Oblomova“ od Gončarova, Tolstojev „Rat i mir“, kao i dela francuske književnosti. Milovan Glišić preminuo je od tuberkuloze 1908. godine u bolnici u Dubrovniku, gde je i sahranjen na pravoslavnom groblju Boninovo, dok se njegov spomenik uzdiže danas u Valjevu.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1785. godine umro je srpski pesnik, istoričar, bakrorezac, barokni prosvetitelj, graver, kaligraf i pisac udžbenika, Zaharije Stefanović Orfelin;
1902. godine rođen je istoričar, jedan od najvećih svetskih vizantologa i akademik Georgije Ostrogorski;
1938. godine umro je književnik i akademik Branislav Nušić;
1945. godine umro je vojvoda Petar Bojović.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Oskar Davičo
Prethodni članak

Rođen je Oskar Davičo

Kosta Abrašević
Naredni članak

Umro je pesnik Kosta Abrašević