AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Rođen je knjižar i izdavač Geca Kon

Na današnji dan, 2. avgusta 1873. godine u Čongradu je rođen knjižar i izdavač Geca Kon. Dok je još bio dete porodica se preselila u Zemun, gde je potom pohađao Trgovačku školu, pa onda gimnaziju u Novom Sadu, koju nije završio, da bi se 1889. godine doselio u Beograd i zaposlio u knjižari Fridriha Breslauera. Pet godina potom ponovo je bio u Novom Sadu i radio u knjižari Arse Pajevića do 1900. godine, kada je zatražio srpsko državljanstvo, koje je naredne godine i dobio, te se tada doselio u Beograd i otvorio svoju knjižaru u Knez Mihailovoj ulici broj 1. Godine 1905. počeo je da se bavi i izdavaštvom, i ulagao je kako u prevode stranih knjiga, tako i u domaću književnost, a oko njega su se okupljali mnogi intelektualci tog vremena, poput Slobodana Jovanovića, Branislava Nušića, Miloša Crnjanskog i drugih. Do 1915. godine objavio je više od 200 publikacija, među kojima je bio i kalendar „Ratnik“, u kome se slavila pobeda srpske vojske nad Austrougarskom, te je zbog toga proveo naredne tri godine u logoru Nežider. Po završetku Prvog svetskog rata obnovio je delatnost i postao najveći i najuticajniji srpski izdavač. Takođe je bio i veoma imućan, pa je posedovao i više kuća, stanova, plac na Dedinju, kao i najluksuzniji automobil u Srbiji, a u godinama pred Drugi svetski rat u njegovom katalogu je navedeno 16 000 naslova, što ga je učinilo i najvećim knjižarom i izdavačem na Balkanu. Nakon kapitulacije Jugoslavije 1941. godine, nije želeo da napusti zemlju, već je sa porodicom otišao u Vrnjačku Banju, gde je ubrzo uhapšen i poslat u logor na Sajmištu, a odatle za Austriju, gde je ubijen tokom iste godine. Takođe je ubijena i čitava njegova porodica, a izdavačku kuću preuzelo je nemačko preduzeće koje se bavilo nacističkom propagandom, a oko 6 000 knjiga odneto je van Srbije, većina u biblioteke Beča i Berlina. Nakon oslobođenja celokupna imovina Gece Kona je nacionalizovana, a od njegovog preduzeća nastalo je Izdavačko preduzeće „Prosveta“.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1900. godine otvorena je hidroelektrana u Užicu;
1921. godine stupio je na snagu Zakon o zaštiti države kojim je u Kraljevini SHS Komunistička partija kao prevratnička i teroristička organizacija stavljena van zakona;
1925. godine rođen je književnik, slavista, profesor i akademik Dragoljub Dragan Nedeljković;
1945. godine završena je Potsdamska konferencija.

 

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Bogdan-Diklic2
Prethodni članak

Rođen je glumac Bogdan Diklić

Dr Slobodan Remetic
Naredni članak

Rođen je lingvista, profesor i akademik Slobodan Remetić