AktuelnostiLjudiNa današnji dan

Rođen je diplomata i kolekcionar Pavle Beljanski

Na današnji dan, 19. juna 1892. godine u Velikom Gradištu rođen je diplomata i kolekcionar Pavle Beljanski. Nakon osnovne škole koju je pohađao u Svilajncu, školovanje je nastavio u Beogradu, 1910. godine završio Prvu beogradsku gimnaziju i zatim upisao Pravni fakultet. Po izbijanju Prvog svetskog rata stupio je u Đački bataljon i povlačio se potom preko Albanije, tokom čega je oboleo od tuberkuloze, pa je posle oporavka na Krfu poslat u Francusku, gde je nastavio studije Prava na Sorboni i diplomirao 1917. godine. Odmah je i magistrirao i prijavio doktorat, ali se zbog potrebe nove države za školovanim kadrovima zaposlio u Ministarstvu inostranih poslova u Stokholmu, i tako počeo svoju diplomatsku karijeru tokom koje se upoznao sa umetnošću i postao jedan od naših najvećih kolekcionara. Službovao je u mnogim evropskim gradovima, a posebno važni bili su boravci u Beču, gde se družio sa Tartaljom, i Parizu, u kome su u tom periodu boravili Šumanović, Dobrović, Lubarda, Milunović i mnogi drugi naši umetnici. Beljanski je težio stvaranju zbirke dela savremenih umetnika trajnih vrednosti, birajući dela onih autora čiji je kvalitet potvrđen i u inostranstvu, stvarajući tako antologiju umetnosti našeg naroda. Takođe je pomagao umetnike i ogranizovao izložbe, a na predlog Milana Kašanina bio je i saradnik časopisa „Umetnički pogled“. Početak Drugog svetskog rata u našoj zemlji dočekao je u Beogradu, gde se vratio 1940. godine, i gde je proveo godine okupacije, tokom kojih  je slike skrivao u podrumu, u jednom sanduku zatrpanom ugljem, dok je u stanu držao trećerazredne slike evropskih slikara. Posle rata je ponovo stupio u diplomatiju, u kojoj je ostao do penzionisanja 1958. godine, a uporedo sa tim je već od oktobra 1945. godine počeo da izlaže dela iz svoje zbirke, te je pedesetih sve intenzivnije razmišljao o poklanjanju zbirke nekom muzeju, pod uslovom da jedan deo bude stalno izložen i izdvojen od ostalog fonda muzeja, što dugo vremena nije nailazilo na razumevanje. Ipak, krajem 1957. godine potpisan je ugovor po kome je utvrđeno da će Autonomna Pokrajina Vojvodina njegovu zbirku držati stalno izloženu u Novom Sadu, u posebnoj zgradi koju je za tu svrhu projektovao arhitekta Ivo Kurtović, pa je tako četiri godine kasnije i zvanično otvorena Spomen-zbirka Pavla Beljanskog. On je do kraja života nastavio da prati umetnost i da bude aktivan na tom polju. Bio je član žirija Oktobarskog salona u Beogradu, član Saveta Akademije za likovne umetnosti, pisao je o Nadeždi Petrović, poklonio svoju biblioteku iz istorije umetnosti Odeljenju za istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta u Beogradu i ustanovio nagradu svoje Spomen-zbirke za najbolji seminarski i diplomski rad na istom fakultetu. Pavle Beljanski preminuo je 14. jula 1965. godine u Beogradu, a sahranjen je u porodičnoj grobnici, u porti parohijske crkve u Gospođincima.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:

1873. godine rođen je geolog, filozof, profesor i akademik Vladimir Petković;
1885. godine rođen je kompozitor, dirigent, pedagog i akademik Stevan Hristić.

 

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Bogdan-Bogdanovic-Medium-Thumb
Prethodni članak

Na današnji dan umro je akademik Bogdan Bogdanović

marko ristic
Naredni članak

Rođen je jedan od glavnih predstavnika srpskog nadrealizma, Marko Ristić