AktuelnostiDa se ne zaboraviZanimljivostiLjudi

Prvi srpski knez Vlastimir

Među srpskim plemenima, koja su se u prvoj polovini VII veka naselila na Balkanskom poluostrvu najbolje je bilo razvijeno – i fizički i moralno i intelektualno – ono pleme koje je naselilo krajeve oko gornjeg toka Tare, Pive, Lima i Drine. To je pleme nosilo specifično srpski naziv, koji je tokom vremena onda prešao na sva srpska plemena. U tom srpskom plemenu bilo najviše snage i života; u tom se plemenu prvo rodila misao o slobodi i nezavisnom državnom životu.

Srpska su plemena, još od svoga dolaska na Balkansko poluostrvo, imala neku vrstu svoje plemenske autonomije, i njima su, pod vizantijskom vrhovnom vlašću, upravljali njihovi plemenski glavari. Narod je sam birao svoje plemenske glavare, ali se ta vlast kod pojedinih plemena često dugo vremena zadržavala u jednoj porodici, i prelazila je s oca na sina.

Tako je i glavnim srpskim plemenom, još od njegovog dolaska u novu otadžbinu, vladala jedna porodica, uživajući autonomna prava pod vizantijskom vrhovnom vlašću. Pred sredinu IX veka bio je njegov starešina vešti i energični Vlastimir, sin Prosigojev. On je postao trgovac i osnivač prve srpske države. Vizantija je u to doba bila u veoma teškom položaju. Borba oko ikona i ratovi sa Bugarskom i Saracenima oslabili su i rastrojili državu sasvim, i iznutra i spolja. Međutim, narodi u samoj državi čak i oni, koji su, kao Srbi, imali neka autonomna prava, teško su podnosili pritisak državne vlasti, nasilje i samovolju državnih činovnika. Stoga je Vlastimir lako našao odziva u celom svom plemenu kada ga je pozvao na oružje da protera vizantijske činovnike, da se oslobodi vizantijske vlasti i da osnuje svoju nezavisnu državu. Tako je sredinom IX veka u gornjem toku Lima, Tare, Pive i Drine ustankom protiv Vizantije osnovana prva srpska država.

Vlastimir je odmah posle uspešnog ustanka radio na tome da svoju vlast utvrdi i proširi. On je udao svoju kćer za sina travunskog župana i tako je diplomatskim putem dobio i Travuniju pod svoju vlast.

Moglo se očekivati da će osnivanje srpske države posle ustanka protiv Vizantije izazvati reakciju pre svega sa njene strane. Ali Vizantija je bila u taj mah suviše slaba da preduzme ma šta protiv nove srpske države. Stoga su Bugari odmah napali na Vlastimira. Borba je bila duga i krvava. Tri godine napadali su Bugari na malu srpsku državu, ali su srpski gorštaci onda prvi put branili svoju tekovinu, i branili su je hrabro i izdržljivo. Svi bugarski pokušaji bili su odbijeni, a srpska država i srpska sloboda bile su spasene.

Vlastimirova je zasluga ne samo što je podigao prvu srpsku državu, što je proširio njene granice i organizovao nego što je tu državu očuvao – i to u teškoj borbi protiv jednog snažnog neprijatelja.

 

Stanoje Stanojević

Izvor: Stanojević 2013: Stanoje Stanojević, Svi srpski vladari : biografije srpskih (sa crnogorskim i bosanskim) i pregled hrvatskih vladara, Beograd: „Otvorena knjiga”, str. 8–10.

Sanja Vukovic

Sanja Vukovic

veterinarski
Prethodni članak

Osnovan je Veterinarski fakultet u Beogradu

Gorica_Popovic
Naredni članak

MISAO DANA