AktuelnostiNa današnji dan

Potpisana je „Tajna konvencijaˮ

Na današnji dan, 28. juna 1881. godine potpisana je Tajna konvencija između Kneževine Srbije i Austrogarske.

Tekst ovog dokumetna je u Beču sa austrougarskim državnicima Hajmerleom i Kalajem pripremio sam Milan Obrenović, bez saradnje ijednog svog ministra, a tek onda ga je po njegovom nalogu potpisao ministar Čedomilj Mijatović, bez znanja ostatka vlade.

Kada je dokument bio potpisan i potvrđen od strane kneza Milana, pokazan je predsedniku vlade Milanu Piroćancu i ministru unutrašnjih dela Milutinu Garašaninu. Oni su poraženi njegovom sadržinom, posebno određenim članovima koji su praktično značili uspostavljanje protektorata Austrougarske nad Srbijom, ponuduli ostavke.

S obzirom da nije nameravao da poništava dogovor sa Austrougarskom, a nije želeo ni da mu zbog tog sporazuma padne vlada i tako bude obrukan, knez Milan je u dogovoru sa austrougarskom diplomatijom napravio plan kojim su dvojica ministara izigrana, a vlada je ostala.

Naime, Piroćanac i Kalaj su na jesen te godine potpisali poverljivi dodatak Tajnoj konvenciji, kojim su se sporne tačke u vezi sa ugovorima koje Srbija ne sme sklapati ni sa kim bez znanja Dvojne monarhije, odnosili navodno samo na ugovore koji bi mogli biti shvađeni kao oni protiv dogovorene konvencije.

Međutim, pre nego što je to potpisao, Milan je svojeručno napisao tajnu izjavu austrougarskoj diplomatiji da će se on držati slova Tajne konvencije od 28. juna bez ikakvih naknadnih dodataka i tumačenja.

Ovom konvencijom se obrenovićevska Srbija i konačno opredelila za austrofilski pravac u svojoj spoljnoj politici, što je sledeće godine dovelo do proglašenja Milana za prvog kralja Srbije posle srednjeg veka uz svesrdnu pomoć Austorugarske u tom činu.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1389. godine na Vidovdan odigrala se bitka na Kosovu;
1914. godine dogodio se atentat u Sarajevu;
1919. godine potpisan je Versajski sporazum između Nemačke i saveznika, kojim je formalno završen Prvi svetski rat;
1921. godine usvojen je Vidovdanski ustav, kojim je Kraljevina SHS proglašena ustavnom, parlamentarnom i naslednom monarhijom s dinastijom Karađorđević;
1921. godine rođen je molekularni biolog i akademik Dušan Kanazir;
1924. godine otvoren je stadion Karađorđe u Novom Sadu;
1931. godine rođen je teoretičar književnosti i akademik Svetozar Petrović;
1938. godine otkriven je spomenik Neznanom junaku na Avali;
1948. godine objavljena je rezolucija Informbiroa o stanju u KPJ, kojom su jugoslovenski komunisti osuđeni kao otpadnici od jedinstvenog i internacionalnog socijalističkog fronta;
1960. godine osnovan je Univerzitet u Novom Sadu.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Kosovo_day
Prethodni članak

Rodolf Arčibald Rajs: POSLEDNJI RATNI VIDOVDAN (1918)

JPRG
Naredni članak

GOLUBAC: LEGENDE O IMENU