AktuelnostiDa se ne zaboraviZanimljivosti

Poreklo naziva Smederevo

Poreklo naziva Smederevo i značenje ovog toponima nisu pouzdano utvrđeni. Jedno predanje o poreklu naziva govori da je „s pogledom” na nekadašnje šume u okolini naziv Smederevo postao od „smet” i „drevo”. Pominje se kao mogućnost i da je naziv potekao od imena neke ličnosti Smender (srednjovekovno muško ime).

Italijanski istoričar Antonio Bonifi (1427–1503) u svom delu Rerum Hungaricarum decades IV cum dimidia navodi da je Smederevo nastalo genezom izgovora imena Sveti Andreja. Stojan Novaković je pisao u svom delu Ohridska arhiepiskopija u početku 11. veka da je Smederevo pogrešno izgovoreno Eis Monte. Rimska naseobina Mons Aureus zabeležena je i na Pojtingerovoj karti srednjovekovnoj reprodukciji rimskog originala, koja potiče iz 4. veka. Leontije Pavlović smatrao je da poreklo ovog imena treba tražiti u slovenskim jezicima i navodi da je ovaj naziv nastao iz jednog vojnog izraza, koji je napravljen od slovenske imeničke zamenice „vsje” i grčkog izraza „medomai-medereo”, što bi trebalo da znači „brinuti se” ili „čuvati”, odnosno „upravljati”. Više istoričara smatra da je ovaj naziv morao imati korene u persijskim, odnosno hazarskim toponimima. U prevodu sa iranskog „Semender” znači „krajnja vrata” – položaj kakav je geografski u Hazariji imao grad Semender. Ovaj naziv je sastavljen od persijskih reči „Semen” – kraj (ali i suva zemlja) i „der” – vrata. Hazarski Semender se nalazio na jugozapadnoj obali Kaspijskog mora i bio je bedem odbrane od neprijatelja. Slično današnjem Smederevu, to je bio utvrđeni grad sa baštama i vinogradima u okolini. Razorio ga je ruski knez Svjatoslav (913–914), a krajem 10. veka i čitavo hazarsko carstvo zauvek nestaje. Mnogi stanovnici Semendra, bežeći pred najezdom osvajača, uputili su se u naše krajeve, nazivajući svoja nova naselja imenima ranijih staništa.

 

Izvor: Vuković i dr. 2017: Valentina Vuković, Srđan Ercegan, Vladimir Pihler i Miško Lazović, Tvrđave na Dunavu, Novi Sad – Beograd: „Prometej” – Prirodno-matematički fakultet – Radio-televizija Srbije, str. 105.

Sanja Vukovic

Sanja Vukovic

pyrenees-2137826_1280
Prethodni članak

U POČETKU BEŠE REČ

375px-HCA_by_Thora_Hallager_1869
Naredni članak

Hans Kristijan Andersen o Srbiji