AktuelnostiDogađajiNa današnji dan

Počeo je Drugi srpsko-turski rat

Na današnji dan, 13. decembra 1877. godine Srbija je objavila rat Turskoj, i dva dana kasnije otpočela vojne operacije. Ulazak u ovaj rat bio je iniciran ratom koji je još od proleća protiv Turske vodila Rusija, i zaustavljanjem njene vojske kod Plevne. Tako je pored osnovnih ciljeva Srbije, koji su bili kao i pre godinu dana – oslobođenje srpskog naroda od turske vlasti i teritorijalno proširenje prema jugu, glavni zadatak bio zauzimanje puteva iz Stare Srbije u zapadnu Bugarsku, kako bi se Turci sprečili da pošalju Plevni pomoć, a potom i onemogućio dolazak turskih snaga sa Kosova i od Niša u pomoć braniocima balkanskih prevoja i Sofije, prema kojima su Rusi nadirali. Nakon zauzeća Sofije, kada Rusima više nije bila potrebna srpska pomoć, dejstva srpske armije usmerena su prema Kosovu, dok su Rusi nastavili nastupanje prema Carigradu. Pošto je osvojila Niš, Pirot, Prokuplje, Kuršumliju, Leskovac, Vranje, i druga mesta, i nastavljala svoje napredovanje, srpsku vojsku zaustavila je vest o zaključenju primirja između Turske i Rusije, potpisanog poslednjeg dana januara 1878.godine. U skladu sa onim što je ostvareno tokom rata, srpska vlada je izradila program svojih teritorijalnih proširenja, za koje je smatrala da će ih uz pomoć Rusije i dobiti. Taj program je pored oblasti Vidina sa Lom Palankom, predviđao priključenje Kosovskog vilajeta sa Niškim, Prizrenskim, Skopskim i Novopazarskim sandžakom, pa su granice tih teritorija ucrtane u vojnu kartu i poslate, preko ruskog konzula, caru i vladi u Petrograd. Međutim, ne samo što u ruskim planovima nije bilo priče o davanju Srbima onih teritorija koje su tražili, nego se razmatralo i oduzimanje i davanje Bugarskoj, nedavno osvojenih Niša, Pirota, Trna, Leskovca i Vranja. Posle diplomatskih akcija i napora, u San Stefanu je potpisan mirovni ugovor kojim su Srbiji pripali Niš i Leskovac, kao i pravo da se proširi u pravcu Kosovske Mitrovice i Novog Pazara, s tim što je te teritorije tek trebalo osvojiti, a skorašnje ratne tekovine Trn, Pirot i Vranje pripali su novonastaloj „Velikoj Bugarskoj“ , koja se rastegla od Dunava do Egejskog mora i od Crnog mora do albanskih planina. Ovakva Bugarska pod kontrolom Rusije, koja je obuhvatala celu Makedoniju i deo Stare Srbije, nije bila po volji kako Srbiji i drugim balkanskim zemljama, tako ni drugim velikim silama, pre svega Britaniji i Austorugarskoj, te je već u junu iste godine održan kongres u Berlinu. Odlukama Berlinskog kongresa, umesto „Velike Bugarske“, stvorena je autonomna Kneževina Bugarska u manjim granicama i Istočna Rumelija, a Makedonija je ostala pod turskom vlašću, što su Bugari smatrali velikom nepravdom. Crnoj Gori i Srbiji, koja je proširena za četiri okruga (Niški, Pirotski, Toplički i Vranjski), priznata je nezavisnost, ali je ipak i u Srbiji vladalo nezadovoljstvo zbog toga što je Novopazarski sandžak dat Turskoj, a Austrougarskoj pravo da okupira Bosnu i Hercegovinu, čime je onemogućeno ujedinjenje srpskih zemalja i izlazak Srbije na more. Iako je izgledalo da je međunarodni položaj Srbije posle Kongresa bolji, ona ipak nije ostvarila neke od najbitnijih ciljeva svog nacionalno-političkog programa. Ojačane su snage razdora između Srba i Hrvata i započet je period sukoba za posed Bosne i Hercegovine. Takođe je razbijeno jedinstvo naroda južne Srbije i zapadne Bugarske i stvoreno još veće rivalstvo između Srba i Bugara, prvenstveno oko budućeg poseda Makedonije. Još jedna negativna posledica bile su velike migracije stanovništva i promena etničke i verske slike određenih oblasti, što će se pokazati kao izvor velikih problema i nesreće u narednim vekovima.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1893. godine umro je lekar, profesor i političar Lazar Dokić;
1949. godine rođen je novinar Aleksandar Tijanić;
1992. godine umro je fudbaler Aleksandar Tirnanić.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Svecanost-povodom-citanja-Hatiserifa
Prethodni članak

Pročitan je hatišerif na Tašmajdanu

02_Ruzica-SOKIC-7-FRAJ_zpsde676585
Naredni članak

Rođena je glumica Ružica Sokić