AktuelnostiNa današnji dan

Počela je sa radom najstarija gimnazija u Srba

Na današnji dan, 12. decembra 1792. godine, počela je sa radom gimnazija u Sremskim Karlovcima.

Iako je pokušaja da se na teritoriji Habzburške monarhije osnuju srpske škole bilo i u prethodnom veku, Austrijanci na to nisu gledali blagonaklono, pa je tek 1727. godine bečki dvor izdao odobrenje da se one mogu osnivati.

Ipak, bilo je teško naći učitelje, te je prva škola sa srpskim učiteljima, koje su činili kaluđeri i sveštenici, osnovana u Sremskim Karlovcima 1749. godine kao Latinska škola. U njoj se pre svega vodilo računa o učenju latinskog i nemačkog jezika, ali su učenici bili Srbi, kako oni iz raznih delova Austrije i Ugarske, tako i iz Turske.

Godine 1790. je za karlovačkog mitropolita izabran Stefan Stratimirović, koji je uz pomoć trgovca i zanatlije Sabova, kao i drugih imućnijih Srba, uspeo da prikupi dovoljno sredstava i da izvesti ilirskog dvorskog kancelara o želji Srba da pomoću toga otvore svoju gimnaziju, što je pismom austrijskog cara iz 1792. godine odobreno i potvrđeno.

Gimnazija je u početku imala šest razreda, a predavnja su bila na nemačkom i latinskom jeziku po nastavnom planu koji je važio u Ugarskoj. Tek je šezdeset godina kasnije gimnazija dobila sedmi i osmi razred, i srpski jezik je počeo da se koristi u nastavi.

Sve do 1921. godine ona je bila pod patronatom Srpske pravoslavne crkve, da bi tada postala državna realna škola.

Devojkama je praćenje nastave dozvoljeno 1907. godine. Prvih sto godina je škola bila smeštena u zgradi nekadašnje Latinske škole, a onda je 1892. podignuta zgrada u kojoj se ona i danas nalazi.

Gimnaziju u Sremskim Karlovcima, najstariju u Srba, tokom njene skoro dvoipovekovne istorije su obeleželi, bilo kao đaci ili kao profesori, brojni znameniti Srbi, među kojima su Dimitrije Davidović, Sima Milutinović Sarajlija, Josif Rajačić, Jovan Sterija Popović, Jovan Subotić, Branko Radičević, Đorđe Natošević, Milorad Popović Šapčanin, Milan Jovanović Batut, Borislav Mihajlović Mihiz, Dejan Medaković i mnogi drugi.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1806. godine poginuo je Vasa Čarapić, Zmaj od Avale;
1806. godine je Beograd oslobođen u Prvom srpskom ustanku;
1830. godine pročitan je hatišerif na Tašmajdanu;
1858. godine počela je Svetoandrejska skupština;
1936. godine rođen je slikar i ilustrator Milorad Mića Mihajlović;
1958. godine umro je naučnik i akademik Milutin Milanković;
1958. godine umro je istoričar, književnik, političar i akademik Slobodan Jovanović;
1979. godine otkriven je spomenik Karađorđu u Beogradu;
2010. godine umro je pesnik i filmskki kritičar Ivan Rastegorac.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Stefan_the_First-Crowned,_fresco_from_Mileševa
Prethodni članak

STEVAN PRVOVENČANI (1196–1223)

SJZ
Naredni članak

Zašto se kaže: „BOŽIĆ BATA”