AktuelnostiKuće i zgradeNa današnji dan

Osnovana je Velika škola u Beogradu

Na današnji dan, 31. avgusta 1808. godine u Beogradu je osnovana Velika škola, još nazivana i  Ustanička velika škola, Velika škola Karađorđeva vremena, Jugovićeva velika škola ili Dositejev licej.

Nalazila se u zgradi u Gospodar Jevremovoj ulici gde je danas smešten Muzej Vuka i Dositeja, a osnovana je na inicijativu prvog ministra obrazovanja Dositeja Obradovića i Ivana Jugovića, pisara, ustaničkog diplomate i sekretara Praviteljstvujuščeg sovjeta.

U vreme Prvog srpskog ustanka, kada je nastala, ona nije bila ni srednja škola – gimnazija, a ni visoka – Univerzitet, iako je imala elemente i jednog i drugog, već je bila neka vrsta stručne škole za činovnike, koja je pružala i šire obrazovanje.

Tada je prvi put donet i nameštaj, klupe, stolice i table, a pored Ivana Jugovića koji je tu živeo, u školi su mogli da borave i hrane se i učenici, kao u nekoj vrsti internata. Đaci su bili uglavnom deca istaknutih ustaničkih starešina, a uslov za upis je bio da znaju da čitaju, pišu i računaju.

Za one siromašnije bilo je obezbeđeno „blagodejanijeˮ, odnosno neka vrsta stipendije. Udžbenika nije bilo, već je Jugović prevodio sa nemačkih predložaka, a učenici su to zapisivali.

Školovanje je trajalo tri godine. Tokom prve dve se sticalo opšte obrazovanje, a u trećoj stručno. U prvoj školskoj godini učenici, koji su bili različitog uzrasta, učili su opštu istoriju i zemljopis, računicu, nemački jezik i krokiranje (premeravanje, praktična geometrija).

U drugoj godini imali su još geografično-statističku istoriju Mađarske, Rusije, Engleske, Francuske, Poljske, Austrije i Turske i statistiku savremene Srbije. U trećem razredu đaci su sticali znanje i umeće iz narodnog i državnog prava i načina suđenja kriminalnog, nemačkog jezika i stilistike (pisanje poslovnih i drugih pisama i akata). Obavezni predmeti za sve klase su bili: moralne pouke, crkveno pojanje i egzercir (vojne vežbe sa puškama i sabljama).

Pored Jugovića, predavali su još Miljko Radonjić, Lazar Vojnović i Sima Milutinović Sarajlija.

Jovan Miljković je bio zadužen za crkveno pojanje, a Kapetan Petar Đurković za vojne vežbe. Iako je škola postojala samo do 1813. godine, od čega posle prve školske godine nije radila zbog ratnih dešavanja do naredne, školu je završilo četrdesetak učenika i imala je nesumnjivo veliki značaj za začetak i dalji razvoj  visokog obrazovanja u Srbiji.

Pored toga, desilo se tada prvi put da obrazovanje pređe iz okrilja crkve u nadležnost  države, bez obzira na to što će crkva i dalje nastaviti da ima uticaj i vrši obrazovnu delatnost.

U narednom periodu, u izmenjenim okolnostima posle sloma ustanka, proći će još nekoliko decenija dok se obrazovna misija ne bude nastavila osnivanjem Liceja 1838, i ponovnim otvaranjem Velike škole 1863.godine.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1354. godine u Seru je proglašen dopunjen Dušanov zakonik;
1870. godine rođen je književnik Rista Odavić;
1898. godine rođen je pesnik i jedan od pokretača nadrealizma kod nas Dušan Matić;
1924. godine rođen je inženjer, profesor i akademik Ilija Stojanović;
1930. godine umro je lekar, književnik i političar Vladan Đorđević;
2011. godine umro je pravnik, profesor i diplomata Radoslav Stojanović.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

800px-CoatOfArmsOfTheBalsics
Prethodni članak

ĐURAĐ BAOŠIĆ (1371–1379)

logo-Bajic
Naredni članak

Osnovana je muzička škola Isidor Bajić u Novom Sadu