DogađajiNa današnji dan

Na današnji dan sultan Sulejman Veličanstveni osvojio je Beograd (Sulejman Veličanstveni osvojio je Beograd)

Na današnji dan 1521. godine Turci su osvojili Beograd. Uvertira tog događaja bila je smrt sultana Selima 1520. godine i dolazak na vlast njegovog sina Sulejmana. Kako je bio običaj, smenjivanje na prestolu povlačilo je za sobom i potrebu da se mirovni ugovori obnove, a Selim je imao ugovor sa Ugarima koji je trebalo da važi do aprila 1522. godine. Novi sultan, suočen sa izvesnim teškoćama po preuzimanju vlasti, već u januaru 1521. godine poslao je u Budim poklisara da se ugovor obnovi. Međutim, na ugarskom dvoru razmišljali su o novom krstaškom ratu protiv Turaka, sultanovom izaslaniku ograničavali su kretanje i nikako nisu davali odgovor. Kada je već bio maj, Sulejman je, videvši da od odgovora nema ništa, odlučio da prvi napadne. Zamisao mu je bila da prodre u Ugarsku i na bojnom polju se sudari sa ugarskim kraljem, a prvi na udaru bili su Šabac i Beograd, ugarska uporišta na turskoj strani graničnih reka i najpovoljnija mesta za dalji prodor prema središtu. Vest o turskom pohodu nije izazvala jačanje gradskih posada, tako da je napad u Šapcu dočekalo oko 400 boraca, koji su posle hrabrog otpora poklekli 10. jula, čak i pre nego što je sam sultan stigao. Tu je Sulejman preko reke prebacio vojsku na teritoriju Ugarske, a Srem je opustošen i razoren kao retko kada u svojoj istoriji. Stradali su Mitrovica, Slankamen, Zemun i sultanu je put ka Budimu, sve do Drave, bio otvoren. Ipak, ne želeći da za leđima ostavlja neprijateljsko utvrđenje, on se okrenuo Beogradu. Nijedan od zapovednika tvrđeve nije se zatekao u gradu. Nije bilo pomoći sa strane, jer je odziv ugarskog plemstva i velikaša bio slab, a kraljeva vojska se sporo prikupljala. Za razliku od ranijih opsada Beograda, kada su Dunavom preko zemljišta Srema očuvane veze sa ostalim delovima ugarske teritorije, sada je grad bio potpuno opkoljen i gađan topovima sa Ratnog ostrva i sa brodova, što je tokom avgusta još pojačano i upotpunjeno sve učestalijim jurišima na zidine. Tako su Turci 8. avgusta uspeli da zauzmu Donji grad i varoš, a posada Beograda se sa preživelim stanovništvom zatvorila u bolje utvrđeni Gornji grad i nastavila da pruža otpor. Napadači su počeli da podzemnim prolazima prilaze kulama i razaraju ih eksplozivom, kao i da prebacuju vojsku mostom preko Save. Iako su se junački branili, broj branilaca se svakim danom sve više smanjivao, a glad i oskudica, pratioci svake duže opsade, kao i gubitak nade u dolazak kraljeve vojske, pojačavali su njihove patnje. I sam sultan je za to vreme ulagao napore da održi borbeno raspoloženje vojske koja je takođe pretrpela velike gubitke i koju su počele da kose bolesti. Na kraju su, dovedeni do krajnjih granica i suočeni sa potencijalnom izdajom, branioci odlučili da predaju grad, pod uslovom da im se dozvoli slobodan izlazak. Sulejman je sutradan ušao u grad, gde se zadržao oko dve nedelje, odustavši od daljeg prodora u Ugarsku. Kralj Ludovik II taman je skupio vojsku kada je sultan krenuo nazad, tako da do odmeravanja snaga na bojnom polju nije ni došlo. Branioce ratnike Beograda Sulejman je oslobodio, a posledica po stanovništvo grada, koje su uglavnom činili Srbi, bila je preseljenje u okolinu Carigrada. Priča se da ih je tamo odveo između ostalog i zato da bi održavalali vizantijski vodovod koji je postojao u Carigradu, a koji je bio sličan onom beogradskom. I danas u Istanbulu naziv dela grada, crkva i Beogradska šuma svedoče o onima koji su tu jednom davno dovedeni.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1944. godine na zahtev izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije kralj Petar II Karađorđević posebnim ukazom oduzeo je komandu generalu Draži Mihailoviću i pozvao Jugoslovensku vojsku u otadžbini da se stavi pod komandu Josipa Broza Tita.
1997. godine umro književnik i dramaturg Velimir Lukić.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Sava Tekelija
Prethodni članak

Na današnji dan rođen je Sava Tekelija (Sava Tekelija)

Sava Šumanović
Naredni članak

Na današnji dan ubijen je Sava Šumanović (Sava Šumanović)