LjudiNa današnji dan

Na današnji dan rođen je slikar Paja Jovanović (Paja Jovanović)

Na današnji dan 1859. godine u Vršcu je rođen Paja Jovanović (Paja Jovanović). Crtanjem i slikarstvom počeo je da se bavi najpre samostalno, da bi kada se pročulo za njegov talenat dobio prvu porudžbinu u četrnaestoj godini od vršačke crkve. Posle dobrih kritika u vezi sa tim poslom, upisao je školu crtanja kod profesora Maholca, a potom i bečku Akademiju. Posle završenih studija nastavio je da se usavršava i sve više da putuje. Na predlog profesora proputovao je Balkan, naročito Crnu Goru, primorje, Albaniju, Bosnu i Hercegovinu, južnu i istočnu Srbiju. Beležio je običaje, nošnju, likove, predele. Iz tog perioda su mu slike Mačevanje, Guslar, Kićenje neveste, Arbanas, Borba petlova, Arbanas s čibukom i Ranjeni Crnogorac za koju je 1882. godine dobio prvu nagradu bečke Akademije i carsku stipendiju. Nakon toga odlučuje da živi u Londonu i da još češće putuje, te tako posećuje Egipat i zemlje Magreba, Grčku, Tursku, Italiju, Španiju, Kavkaz. Postaje 1884. godine dopisni član Srpskog učenog društva, a četiri godine kasnije i redovni član Srpske kraljevske akademije. Poslednjih godina 19. veka sve više počinje da slika istorijske kompozicije. Za Milenijumsku izložbu koja je trebalo da se održi u Budimpešti 1896. godine, od odbora crkvenih sabora Sremskih Karlovaca i patrijarha Georgija Brankovića dobija porudžbinu da naslika Seobu Srba pod Arsenijem III Čarnojevićem. Ovu sliku Paja je uradio u nekoliko verzija, ali zbog neslaganja sa patrijarhom ipak nije prikazana na izložbi. U narednom periodu uradio je još nekoliko slika sa istorijskom tematikom, među kojima su Bitka u Teutoburškoj šumi, iz germanske istorije, za koju je dobio nekoliko nagrada, Takovski ustanak, po porudžbini kralja Milana Obrenovića, Ženidba Dušanova, Proglašenje Dušanovog zakonika i Krunisanje cara Dušana, za koju je dobio zlatnu medalju na svetskoj izložbi u Parizu. Tih godina Jovanović radi ikonostas Saborne crkve u Novom Sadu, kao i crkve u Dolovu, a za Sabornu crkvu u Sremskim Karlovcima naslikao je nekoliko slika vezanih za Svetog Savu. Prvih godina dvadesetog veka sve više se okreće portretima. Ovekovečio je mnoge vladare, aristokrate, naučnike, među kojima i Mihajla Pupina, cara Franju Josifa, vajara Đorđa Jovanovića, a 1903. godine tokom boravka na dvoru crnogorskog kralja Nikole naslikao je članove kraljevske porodice. U Beograd je prvi put došao 1910. godine, na poziv kralja Petra I Karađorđevića. I pored toga što je narednih decenija boravio u Ženevi i u Beču, uvek se vraćao u Beograd i isticao svoju vezanost za grad na ušću Save u Dunav. U dogovoru sa Muzejom grada Beograda radio je na otvaranju svog Legata, što se dogodilo tek 1970. godine. Paja Jovanović umro je 1957. godine u Beču, a urna sa njegovim pepelom je, po njegovoj želji, preneta u Beograd i položena u Aleji zaslužnih građana na Novom Groblju.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1930. godine umro je Ljubomir Stojanović, srpski filolog i političar, sekretar Srpske kraljevske akademije i jedan od osnivača Republikanske stranke;
1944. godine na Visu je sklopljen sporazum Tito-Šubašić, o odnosima Narodnooslobodilačkog pokreta i Vlade Jugoslavije u emigraciji;
1954. godine osnovan je Muzej Prvog srpskog ustanka, iz koga će se kasnije razviti Istorijski muzej Srbije.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

cesma
Prethodni članak

Na današnji dan dogodio se incident kod Čukur česme (Čukur česme)

04 Bracinac, deo Zajecara
Naredni članak

ZAJEČAR KROZ VREME 1466–1912