LjudiNa današnji dan

Na današnji dan rođen je Sava Tekelija (Sava Tekelija)

Na današnji dan 1761. godine u Aradu, u tadašnjoj Habzburškoj monarhiji, rođen je Sava Popović Tekelija (Sava Tekelija). Bio je potomak Jovana Popovića Tekelije, koji je od austrijskog cara Josifa I, početkom XVIII veka dobio naslednu plemićku titulu. Sava je išao u osnovnu školu u Aradu, u gimnaziju u Budimu, dok je prava studirao u Pešti. Diplomirao je 1785. godine, a već sledeće je postao prvi Srbin doktor prava. Karijeru je počeo u državnoj upravi, da bi vremenom došao na mesto sekretara Ugarske dvorske kancelarije. Ipak, 1798. godine podneo je ostavku na državnu službu i povukao se na svoja imanja. Tada je počeo u većoj meri da se interesuje za sudbinu svoga naroda, a naročito po izbijanju Prvog srpskog ustanka 1804. godine. Kao pristalica Dositeja Obradovića sa kojim se poznavao i dopisivao, shvatio je da je obrazovanje osnovni uslov za bolju budućnost srpskog naroda, te je tako i pre osnivanja svoje zadužbine davao znatne svote novca za školovanje srpske omladine i podizanje inteligencije. Bio je protivnik Vukove jezičke reforme i pristalica staroslovenskog jezika u nauci i književnosti, ali je bez obzira na to odvajao sredstva i za njegove izdavačke poduhvate. U sedmoj deceniji života izabran je za doživotnog predsednika Matice srpske, kojoj je poklonio svoju ličnu biblioteku. U isto vreme osnovao je u Pešti i svoju zadužbinu Tekelijanum, sa ciljem da se u njoj školuju siromašni i najbolji srpski đaci i studenti iz svih krajeva gde su živeli Srbi. Jedan od nadzornika Tekelijanuma kasnije je bio Jovan Jovanović Zmaj, a u njemu su boravili i mnogi drugi srpski intelektualci i naučnici poput Bogdana Gavrilovića, Radivoja Kašanina, Veljka Petrovića, Laze Kostiće i Nikole Tesle. U poznim godinama nabavio je štampariju za Maticu srpsku, pokrenuo izdavanje knjiga i pomagao mnoge poduhvate ove kulturne institucije. Pred kraj života zaveštao je celokupnu svoju imovinu koju su između ostalih činili imanje, nekoliko kuća i mnogo novca. Sava Tekelija umro je 1842. godine u Pešti, a sahranjen je u crkvi u Aradu.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1942. godine ustaše su uhapsile slikara Savu Šumanovića i još 150 Srba iz Šida i odveli u Sremsku Mitrovicu, gde su nakon toga ubijeni;
1949. godine rođen je košarkaški trener Svetislav Pešić.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Zgrade Narodne skupštine
Prethodni članak

Na današnji dan položen je kamen temeljac zgrade Narodne skupštine (kamen temeljac zgrade Narodne skupštine)

Sulejman Veličanstveni osvojio je Beograd
Naredni članak

Na današnji dan sultan Sulejman Veličanstveni osvojio je Beograd (Sulejman Veličanstveni osvojio je Beograd)