LjudiNa današnji dan

Na današnji dan rođen je pisac Simo Matavulj (Simo Matavulj)

Na današnji dan 1853. godine u Šibeniku je rođen Simo Matavulj (Simo Matavulj). Tu je završio osnovnu školu na italijanskom i srpskom jeziku, kao i nižu gimnaziju, a zatim je otišao u Manastir Krupu i tu proveo četiri godine kao manastirski đak, pod budnim okom svoga strica koji je bio starešina ovog manastira. Pošto je odustao od namere da postane kaluđer, nastavio je školovanje i završio Učiteljsku školu u Zadru. Radio je kao učitelj u dalmatinskim selima i bio nastavnik gimnazije i inspektor škola na Cetinju, gde je otišao posle Bokeljskog ustanka, kada su ga zbog učestvovanja u njemu proterale austrijske vlasti. U Srbiju je prešao 1887. godine, najpre u Zaječar, a zatim u Beograd, gde je ponovo bio nastavnik u gimnaziji i činovnik Presbiroa. Jedan je od književno najobrazovanijih srpskih pisaca druge polovine XIX veka, a u književnosti se javio već kao zreo i formiran pisac. Pisao je pripovetke iz crnogorskog, primorskog i beogradskog života, kao i romane i drame. Njegov dar posmatranja i živopisnog slikanja sredine i ljudi, najbolje je došao do izraza u pripovetkama iz zavičaja. Roman Bakonja fra Brne, iz njegovog primorskog života, jedno je od najboljih književnih dela srpskog realizma, u kome je pripovedanje veoma živo i slikovito. Zamišljen kao pripovetka, još u toku pisanja prerasta u humoristički roman, a priča o jednom fratru i njegovom životnom putu, samo je jezgro velike i široke slike stvarnosti, ne samo katoličkog manastira već i dalmatinskog sela i grada. U mediteranskom duhu je i roman iz crnogorskog života Uskok, a značajna dela su mu još zbirke pripovedaka Iz primorskog života, S mora i planine i Beogradske priče, a u okviru njih posebno se izdvajaju pripovetke Pilipenda i Povareta. Pored toga ostavio je i nekoliko svezaka putopisa, uspomena i književnih članaka, kao i Bilješke jednog pisca, neku vrstu autobiografije. Takođe se bavio i prevođenjem, a ponajviše je voleo francuske realiste i naturaliste, Zolu i Mopasana. Do Matavulja, naši pisci su se razvijali pretežno pod uticajem ruske, nemačke i mađarske književnosti, dok od njega počinje i sasvim preovlađuje romanski uticaj, naročito francuski. On nije bio opterećen predrasudama drugih realista, i mada je pisao o ljudima iz naroda, nije im prilazio sentimentalistički, takođe nije patio od nostalgije za nekim starim dobrim vremenima, a nije ni moralisao, niti imao želju da deluje pedagoški. Matavulj je klasik naše realistične proze, ili kako ga je Ivo Andrić nazvao – majstor pripovedač. Simo Matavulj bio je predsednik strukovnog udruženja književnika, a redovni član Srpske kraljevske akademije postao je 1904. godine. Preminuo je četiri godine kasnije, u pedesetpetoj godini života u Beogradu, gde je i sahranjen na Novom groblju.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1876. godine rođen je srpski političar, pozorišni i književni kritičar Milan Grol;
1916. godine na Kajmakčalanu je počela ofanziva srpske vojske protiv Bugara i Nemaca u Prvom svetskom ratu;
1920. godine proglašeno je vaspostavljanje srpske Patrijaršije u Sremskim Karlovcima;
1980. godine umro je književnik Dušan Matić;
1999. godine preminuo je novinar Predrag Milojević.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Patrijarh Pavle
Prethodni članak

Na današnji dan rođen je patrijarh srpski gospodin Pavle (Patrijarh Pavle)

branimir-cosic
Naredni članak

Na današnji dan rođen je pisac Branimir Ćosić (Branimir Ćosić)