LjudiNa današnji dan

Na današnji dan rođen je patrijarh srpski gospodin Pavle (Patrijarh Pavle)

Na današnji dan 1914. godine u slavonskom selu Kućanci rođen je Gojko Stojčević, potonji patrijarh srpski Pavle (Patrijarh Pavle). Rano je ostao siroče, pa je njega i njegovog brata Dušana, koga su potom tokom Drugog svetskog rata ubile ustaše, odgajila tetka. Osnovnu školu je završio u rodnom mestu, a nakon završene niže gimnazije u Tuzli i bogoslovije u Sarajevu, došao je u Beograd i upisao Bogoslovski fakultet. Tu je vanredno završavao i preostale razrede gimnazije, da bi mogao da upiše i Medicinski fakultet, gde je stigao do druge godine, dok je Bogoslovski fakultet završio. U Beogradu ga je zatekao Drugi svetski rat, odakle je, na poziv svog školskog druga Jeliseja Popovića, otišao 1942. godine u ovčarsko-kablarski Manastir Sveta Trojica i tu proveo ostatak rata. Posle rata postao je iskušenik i zamonašio se u Manastiru Blagoveštenje, uzevši ime Pavle. Od 1949. godine do 1955. bio je u monaškom bratstvu Manastira Rača. U čin jeromonaha unapređen je 1954, iste godine kada je postao i protosinđel. Od naredne godine do 1957. bio je na postdiplomskim studijama na Bogoslovskom fakultetu u Atini. Arhimandrit je postao 1957, a te godine 29. maja izabran je i za episkopa raško-prizrenskog, posvećen 21. septembra u beogradskoj Sabornoj crkvi, a ustoličen 13. oktobra u prizrenskoj Sabornoj crkvi. Za patrijarha Srpske pravoslavne crkve izabran je 1. decembra 1990. godine, a sutradan, 2. decembra, ustoličen je u Sabornoj crkvi u Beogradu. Ceremoniju je izvršilo 12 episkopa, 12 sveštenika i 13 đakona. Izbor je obavljen za života prethodnog patrijarha, Germana, i bez njegove saglasnosti. U manastiru Pećka patrijaršija ustoličen je 22. maja 1994. godine u tron pećkih patrijarha. Za vreme mandata patrijarha Pavla obnovljeno je i osnovano više eparhija. Obnovljena je Bogoslovija na Cetinju 1992. godine. Otvorena je 1994. godine Duhovna akademija Svetog Vasilija Ostroškog u Srbinju i Bogoslovija u Kragujevcu 1997. godine, kao odsek Bogoslovije Svetog Save u Beogradu. Osnovana je i Informativna služba Srpske pravoslavne crkve, Pravoslavlje pres. Pokrenuo je 1993. godine u Beogradu Akademiju za umetnost i konzervaciju, sa nekoliko odseka (ikonopis, freskopis, konzervacija), nastava veronauke vraćena je u škole, kao i Bogoslovski fakultet u okvire Beogradskog univerziteta iz koga su ga komunističke vlasti izbacile 1952. godine. Imao je značajnu ulogu u prevazilaženju raskola mitropolije novogračaničke u Americi koji je trajao više decenija i nekoliko puta je putovao u Ameriku, a posetio je i Australiju. Svojim načinom života i skromnošću postao je omiljen i blizak ne samo pravoslavnim vernicima, već i onima koji to nisu. Ostalo je zabeleženo da nije voleo da se vozi kolima, kao i da je monahinjama Manastira Sopoćani odbio molbu da kupe „fiću“, uz obrazloženje da nije u redu da tako troše novac koji je dala sirotinja, a da pride može da se dogodi da prilikom prolaska kroz neku baricu, tu sirotinju i isprskaju. Dugo je odbijao da se i za njegove i eparhijske potrebe nabavi automobil, govoreći da ne želi da ima kola dok ih svaka srpska kuća na Kosovu ne bude imala. Ipak, na kraju je pristao da se kupi jedan „vartburg“ za prevoz robe i drugih potrepština. Nije sa naklonošću gledao na vozni park sveštenika, episkopa i vladika, te su ostale zapamćene njegove brojne i pomalo sokratovske opaske na račun njihovih automobila, poput one kada je gledajući kola ispred Patrijaršijskog dvora, prilikom zasedanja arhijereskog sabora Srpske pravoslavne crkve, prokomentarisao: „O, Bog ga video, šta bi tek vozili da nisu dali zavet skromnosti?!“ U skladu sa tim shvatanjima Beograđani su često imali priliku da ga vide kako žurno hoda ulicama grada ili se vozi gradskim prevozom. Patrijarh Pavle bavio se i naučnim radom, te je objavio monografiju Manastira Devič, objavljivao je studije iz liturgike u obliku pitanja i odgovora, od kojih je nastalo trotomno delo Da nam budu jasnija neka pitanja naše vere, I, II, III. Priredio je dopunjeno izdanje Srbljaka i bio autor i priređivač još mnogih bogoslužnih knjiga. Kao patrijarh se odrekao plate koja mu je pripadala i primao je skromnu penziju koju je stekao kao episkop raško-prizrenski. Novembra 2007. godine, usled vidne iscrpljenosti i sa upalom pluća, primljen je na Vojnomedicinsku akademiju u Beogradu na lečenje, gde je proveo naredne dve godine. Preminuo je 15. novembra 2009. godine, a u Srbiji je tim povodom bila proglašena trodnevna žalost. I sam dan sahrane, 19. novembar, bio je dan žalosti u Beogradu, Republici Srpskoj i u distriktu Brčko. Od nedelje 15. novembra do četvrtka 19. novembra telo patrijarha Pavla nalazilo se u Sabornoj crkvi gde su neprestano čitane molitve i gde su vernici dolazili da mu odaju počast, čekajući u kilometarskim redovima. Prema sopstvenoj želji sahranjen je u Manastiru Rakovica. Zaupokojena liturgija, koju su služili patrijarh vaseljenski Vartolomej i čuvar patrijaršijskog trona mitropolit Amfilohije zajedno sa ostalim vladikama i sveštenicima, bila je u Sabornoj crkvi, posle čega je litija sa njegovim telom krenula prema Hramu Svetog Save, gde je održano opelo. Procenjuje se da je litiji i opelu prisustvovalo preko pola miliona građana, sve je bilo uživo prenošeno preko RTS-a, a među prisutnima su bili kako mnogobrojni crkveni poglavari i delegacije, tako i druge ličnosti iz kulturnog i političkog života.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1920. godine rođen je arheolog i akademik Milutin Garašanin;
1923. godine rođen je kompozitor Vasilije Mokranjac;
1937. godine počela je prva sajamska manifestacija na Beogradskom sajmu;
1940. godine umro je dr Milan Jovanović Batut, srpski lekar, književnik, jedan od osnivača Medicinskog fakulteta u Beogradu i njegov prvi dekan;
1944. godine rođen je književnik Milovan Vitezović;
2007. godine umro je fizičar, akademik i potpredsednik SANU Stevan Koički.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Rade-Markovic-txt
Prethodni članak

Na današnji dan umro je glumac Rade Marković (Rade Marković)

Simo Matavulj
Naredni članak

Na današnji dan rođen je pisac Simo Matavulj (Simo Matavulj)