DogađajiNa današnji dan

Na današnji dan počeo je proboj solunskog fronta (Proboj solunskog fronta)

Na današnji dan 1918. godine u 5:30 časova ujutru divizije prvog ešalona Druge armije, pod komandom vojvode Stepe Stepanovića, počele su proboj Solunskog fronta (proboj solunskog fronta). Srpska vojska prebačena je na solunski front proleća 1916. godine, odmah po oporavku na Krfu nakon albanske golgote, i već krajem leta učestvovala je u vojnim akcijama. Krajem septembra, posle krvavih borbi i mnogo žrtava zauzeli su Kajmakčalan i tako ponovo ušli na teritoriju svoje države. Srpsko napredovanje se nastavilo i na drugim sektorima, a naredna značajna bitka bila je u luku Crne reke, gde je Prva armija napravila dubok prodor u bugarsku odbranu i naterala ih da se povuku preko 40 kilometara, posle čega su savezničke trupe, bez borbe, ušle u Bitolj. Ipak, Nemci i Bugari uspeli su da zaustave napredovanje severno od Bitolja. Tako je front stabilizovan i prešlo se na rovovski rat, koji je u tom obliku potrajao još skoro dve godine. U međuvremenu je na čelo savezničkih snaga došao francuski general Franše d’Epere, te je juna 1918. godine održano savetovanje sa srpskim generalima i regentom Aleksandrom, na kome je odlučeno da se konačno krene u prodor. Ofanziva je trebalo da bude na sektoru Dobro polje – Veternik – Kozjak, na kome se nalazila srpska vojska sa oko 150 000 vojnika. Bila je podeljena u dve armije – Prvu, kojom je komandovao Petar Bojović i Drugu, na čijem čelu je bio vojvoda Stepa Stepanović, dok je komandant štaba bio vojvoda Živojin Mišić. On je dva dana pre izlaska iz rovova, u Zapovesti srpskoj vojsci za proboj solunskog fonta rekao: “Svi komandanti, komandiri i vojnici treba da budu prožeti idejom, od brzine prodiranja zavisi ceo uspeh ofanzive. Ta brzina je u isto vreme i najbolja garancija protiv iznenađenja, jer se njome postiže rastrojstvo neprijatelja i potpuna sloboda u našim dejstvima. Treba drsko prodirati, bez počinka, do krajnjih granica ljudske i konjske snage. U smrt, samo ne stajte! S nepokolebljivom verom i nadom junaci, napred u otadžbinu!” Tako je 14. septembra u 8:00 časova ujutru, vatrom iz oko 2000 artiljerijskih cevi započela opšta saveznička ofanziva, a sutradan i sam proboj. Saveznici su raspolagali sa oko 630 000 ljudi, od čega je pored već pomenutih srpskih vojnika bilo 180 000 francuskih (polovina iz kolonija), 135 000 grčkih, 120 000 britanskih, 42 000 italijanskih, 1000 albanskih pod Esad-pašom, 1800 topova i 200 aviona, dok se bugarsko-nemačka odbrana sastojala od sličnog broja vojnika, ali nešto manje topova i aviona – 1600 topova i 80 aviona. Udar je bio razoran i već prvog dana probijeno je 11 kilometara fronta, a drugi dan još tridesetak, čime je odbrana centralnih sila počela da se raspada. Srbi su nezadrživo jurišali, a njihovim izbijanjem na Vardar izvršen je operativno-strategijski proboj fronta, što je dovelo do toga da Bugari krajem septembra potpišu kapitulaciju, uz jedini zahtev da se srpska vojska ne pušta u Bugarsku. Bojovićeva Prva armija toliko je silovito napredovala, ne obazirući se ni na naredbe glavnokomandujućeg savezničkih snaga, da je pod borbom, već 1. novembra stigla do Beograda i oslobodila ga. Probojom solunskog fronta načinjen je prvi prodor u okupiranu teritoriju koju su držale centralne sile, čime je započeo vojni rasplet rata ne samo na Balkanu, već i na ostalim frontovima.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1936. godine umro je Svetozar Pribićević, srpski političar, ministar unutrašnjih poslova i ministar prosvete Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca;
1957. godine rođen je srpski bokser Slobodan Kačar;
1961. godine rođena je srpska glumica Sonja Savić;
1966. godine rođen je jedan od najboljih fudbalera sa ovih prostora, Dejan Savićević.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Aleksandar_Karadjordjevic_(1806-1885)
Prethodni članak

Na današnji dan Aleksandar Karađorđević je izabran za kneza (Aleksandar Karađorđević)

Mihailo Obrenović
Naredni članak

Na današnji dan rođen je knez Mihailo Obrenović (Mihailo Obrenović)