DogađajiLjudiNa današnji dan

Na današnji dan car Leopold I izdao je Srbima povelju poznatu kao Privilegije (Privilegije)

Na današnji dan 1690. godine car Leopold I izdao je Srbima akt o privilegijama(Privilegije). Do toga je došlo tokom austro-turskog rata od 1683. godine do 1699. godine. Nakon poraza Turaka kod Beča 1683. godine, njihova armija se povlači i oni jednu za drugom gube prethodno osvojene teritorije. Austrijanci 1688. godine zauzimaju Petrovaradin i Beograd, što im otvara put dublje u teritoriju Balkana. Zauzimaju Niš, a zatim Kosovo i Makedoniju. Oni žele čvršće veze sa srpskim narodom i crkvom, i u tu svrhu čine pritisak na patrijarha Arsenija Čarnojevića da se narod digne protiv Turaka u ime hrišćanstva, a za uzvrat obećavaju pomoć i zaštitu. Međutim, zbog sukoba sa Francuskom Luja XIV, Austrijanci premeštaju deo svojih trupa na francuski front i najveći deo tereta rata na Balkanu pada na leđa Srba. Austrijska vojska se takođe bahato ponašala prema Srbima i pljačkala. Pošto su zauzeli Skoplje 1689, koje je bilo zaraženo kugom, spalili su ga, a austrijski general, kao i veći deo od njegovih 4000 vojnika ubrzo su umrli od posledica bolesti. Sve to je bio vetar u leđa turskoj vojsci, koja 1690. godine preduzima protivofanzivu, pokorava Grčku, Makedoniju, i osvaja Niš i Beograd, čime Srbija ponovo dolazi pod njihovu vlast, a desetine hiljada Srba pod vođsvom patrijarha započinju seobu i naseljavaju se u južnoj Ugarskoj. Car Leopold I im to dozvoljava da bi služili kao graničari, a na insistiranje srpske crkve da se Srbima prizna autonomija i patrijarhova jurisdikcija u obimu koju je imao pod Turcima, 21. avgusta 1690. godine izdaje privilegije. Njima su Srbi potpali pod neposrednu vlast austrijskog vladara, a ne ugarskih županija i feudalaca. Srbima se garantovalo da mogu iz srpskog naroda postavljati arhiepiskopa i samostalno obavljati verske i prosvetne poslove. Iako su ove privilegije kasnije dopunjavane i potvrđivane i od strane drugih austrijskih vladara, one nisu imale zakonsku snagu, jer je ugarsko plemstvo priznavalo za zakonite samo one akte koje je doneo ugarski sabor, one su ipak odigrale značajnu ulogu u životu Srba na tim prostorima i omogućile im trajanje osećaja nacionalne pripadnosti u vekovima koji su usledili.
Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1958. godine umro je kompozitor i dirigent Stevan Hristić;
2005. godine umro je glumac Branislav Ciga Milenković.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Predrag-Milinkovic
Prethodni članak

Na današnji dan rođen je najpoznatiji epizodista domaćeg filma Predrag Preža Milinković (Predrag Preža Milinković)

Kralj  Milan Obrenović
Naredni članak

Na današnji dan rođen je kralj Milan Obrenović (Milan Obrenović)