DogađajiLjudiNa današnji dan

Na današnji dan Aleksandar Karađorđević je izabran za kneza (Aleksandar Karađorđević)

Na današnji dan 1842. godine Narodna skupština izabrala je za kneza Karađorđevog sina, Aleksandra (Aleksandar Karađorđević). Tome je prethodila takozvana Vučićeva buna i odlazak kneza Mihaila iz Srbije u Zemun. Pošto je vojska Tome Vučića-Perišića pobedonosno stigla do Beograda, prvo je osnovano „Privremeno pravlenie“ od ustavobraniteljskih prvaka Perišića i Petronijevića, a potom je, pošto su beogradski paša i Portin izaslanik potvrdili novu vladu, na Vračaru Perišić sazvao Narodnu skupštinu, sastavljenu od ustavobraniteljskih pristalica, koja je izvršila izbor novog kneza. Ustavobraniteljski režim sa knezom Aleksandrom se od početka nalazio u krizi, kako zbog unutrašnjih, tako i zbog spoljašnjih problema, što će na kraju dovesti do njihovog sukoba i povratka Obrenovića na vlast 1858. godine. Unutrašnje nedaće bile su izazvane ponovnim nezadovoljstvom seljaka, čak i onih koji su ih u početku podržavali, zbog neispunjavanja obećanja, kao i čestim pokušajima zavera i pobuna obrenovićevske opozicije, dok su se spoljna mešanja i nevolje sa strane pojavili odmah po izboru novog kneza. Naime, Porta je početkom novembra beratom potvrdila izbor Aleksandra Karađorđevića, ali se Rusija tome energično usprotivila. Car Nikola je krajem oktobra iste godine u pismu turskom sultanu osudio prevrat nastao Vučićevom bunom, a narednog meseca ruski emisar baron Liven stigao je najpre u Zemun, a potom i u Beograd sa zadatkom da ispita novonastalu situaciju. Ruska vlada je zatražila da se poništi izbor i da se sazove nova skupština. Porta je popustila pred tim zahtevima, pa je Aleksandar bio primoran da podnese ostavku. Pod jakim pritiskom ustavobraniteljske vlasti, Narodna skupština je ipak potvrdila prethodni izbor, koji je Rusija ovoga puta prihvatila, ali je, da bi pokazala svoj značaj, zatražila od ustavobranitelja da prognaju iz zemlje Perišića i Petronijevića. Novembra naredne godine stigao je novi Portin berat kojim je potvrđen izbor Aleksandra za kneza, mada Rusija ni posle toga nije pokazivala prijateljsko raspoloženje prema novom poretku.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1829. godine sklopljen je Jedrenski ugovor izmeću Rusije i Turske, čija je šesta tačka obavezivala Portu na izdavanje hatišerifa Srbiji;
1914. godine poginuo je osnivač lista Politika, Vladislav Ribnikar;
1941. godine rođen je novinar, publicista i filmski kritičar Bogdan Tirnanić;
1976. godine preminuo je knez Pavle Karađorđević, jugoslovenski državnik.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

branimir-cosic
Prethodni članak

Na današnji dan rođen je pisac Branimir Ćosić (Branimir Ćosić)

Dragutin-Matic-2
Naredni članak

Na današnji dan počeo je proboj solunskog fronta (Proboj solunskog fronta)