LjudiNa današnji dan

Kompozitor, muzički pedagog i akademik – Stevan Stojanović Mokranjac

Na današnji dan, 28. septembra 1914. godine preminuo je kompozitor, muzički pedagog i akademik Stevan Stojanović Mokranjac. Rođen je 1856. godine u Negotinu, u Zaječaru je završio gimnaziju, a potom je bio na prirodno-matematičkom odseku Velike škole u Beogradu, odakle je zahvaljujući stipendiji otišao na konzervatorijum u Minhen, gde je učio harmoniju i kompoziciju. Na trećoj godini izgubio je stipendiju, vratio se u Srbiju i postao horovođa Beogradskog pevačkog društva. Svojim kompozicijama i uspesima na mestu horovođe, uspeo je ponovo da je dobije i nastavi studije prvo u Rimu, a zatim u Lajpcigu, gde je usavršio teoriju i dirigovanje. Po povratku u Srbiju bio je izuzeto aktivan, te je pored ostalog, 1889. osnovao „Gudački kvartet“, a nekoliko godina kasnije inicirao je i pokrenuo „Savez pevačkih društava“. Učestvovao je u osnivanju „Udruženja srpskih muzičara“, bio je i nastavnik muzike u gimnaziji i bogosloviji, ali je njegov najznačajniji doprinos na polju organizatora i pokretača bilo osnivanje, zajedno sa Manojlovićem i Biničkim, „Srpske muzičke škole“ 1899. godine, danas Srednje muzičke škole „Mokranjac“, u kojoj je bio direktor i profesor teorijskih predmeta sve do 1913. godine. Što se njegovog muzičkog stvaralaštva tiče, ono se odlikuje izvanrednim smislom za umetničku obradu muzičkog folklora i narodnih melodija sa kojima je dolazio u kontakt, koje je sakupljao, zapisivao i pravio o njima studije, postavši u isti mah i osnivač muzičke nauke kod nas. Neka od najpoznatijih dela su mu svakako: Rukoveti (petnaest spletova pesama zasnovanih na folklornim motivima iz različitih delova Srbije, Bosne, Makedonije, Bugarske) , Primorski napjevi, Kozar, kao i njegove duhovne kompozicije koje spadaju u najistaknutija dela pravoslavnog bogosluženja, kao što su: Opelo, Liturgija, Akatist Bogorodici i druge. Stevan Mokranjac preminuo je u pedeset devetoj godini u Skoplju, gde se sa porodicom sklonio po izbijanju rata, a njegove mošti prenete su 1923.godine na beogradsko Novo groblje. Od 1966. godine, u znak sećanja na velikog kompozitora, u Negotinu se svake godine tradicionalno održavaju „Mokranjčevi dani“.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1833. godine rođen je srpski političar, novinar i počasni član Srpske kraljevske akademije, Vladimir Jovanović;
1880. godine rođen je major srpske vojske Vojislav Voja Tankosić;
1944. godine jedinice Crvene armije u Drugom svetskom ratu su, na osnovu jugoslovensko-sovjetskog dogovora, prešle u Srbiju;
1949. godine Moskva je jednostrano otkazala ugovor o prijateljstvu i uzajamnoj pomoći SSSR i Jugoslavije, što su potom učinile i ostale zemlje istočnog bloka;

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

1Nemanjici
Prethodni članak

Ugovor između Stefana Nemanje i Dubrovnika

Mihailo-Valtrovic
Naredni članak

Rođen je jedan od prvih srpskih arheologa- Mihailo Valtrović