AktuelnostiDa se ne zaboraviZanimljivostiLjudi

Ko je bio Nikola Radojčić?

Na današnji dan 29. avgusta 1882. godine u Kuzminu, rođen je istoričar i akademik Nikola Radojčić.

Nakon završene osnovne škole u rodnom mestu kao vrlo dobar đak, 1893. godine upisuje gimnaziju u Sremskoj Mitrovici. Posle uspešno završene četiri godine niže gimnazije, školovanje nastavlja u Sremskim Karlovcima. Još u nižoj gimnaziji odabrao je istoriju za svoju struku. Za đačke listove pisao je sastave iz istorije i kritike. Karlovačku gimnaziju je završio sa odličnim uspehom, položivši ispit zrelosti 1901. godine. Studiranje je započeo u Gracu, da bi kasnije studirao u Zagrebu, Beču, Jenu i Minhenu. Imao je značajne učitelje kao što su bili Konstantin Jireček i Karl Krumbaher. Svoje studije je završio odbranom doktorske disertacije na temu Dva poslednja Komnena na carigradskom prijestolju, koja je 1907. godine štampana kao knjiga.

Rodna kuća akademika Nikole Radojčića u Kuzminu

Rodna kuća akademika Nikole Radojčića u Kuzminu

Pored maternjeg jezika poznavao je klasične jezike, i govorio još: nemačkim, francuskim i ruskim jezikom.

Svoju nastavničku službu započeo je 1907. u Gornjim Karlovcima. Već sledeće godine bio izabran je za profesora Srpske velike gimnazije u Sremskim Karlovcima. Kada je došao u Sremske Karlovce, bio je jedini profesor sa doktoratom. Iste godine izabran je za prvog upravitelja novoosnovanog đačkog internata Stefaneum. Vaspitačka dužnost mu je oduzimali dosta vremena, pa on već krajem školske godine napušta internat i posvećuje se naučnom radu.

U sklopu etnografsko-istorijske sekcije na Mirovnoj konferenciji u Parizu 1919. godine učestvuje kao stručnjak za pitanja Vojvodine.

Etnografsko-istorijska sekcija na Mirovnoj konferenciji u Pariz. (Akademik Nikola Radojčić u prvom redu gore, šesti s leva).

Etnografsko-istorijska sekcija na Mirovnoj konferenciji u Parizu (akademik Nikola Radojčić u prvom redu gore, šesti sleva)

Ostavivši dubok trag, karlovačku gimnaziju napušta 1920. godine kada je izabran za profesora istorije Srba i Hrvata na univerzitetu u Ljubljani. Za vanrednog profesora izabran je 1920. a za redovnog 1922. godine. Zbog svog naučnog rada u Ljubljani je uživao veliki ugled i autoritet. Kao profesor na Ljubljanskom univerzitetu radio je sve do 6. aprila 1941. kada je prvog dana rata izbegao. Po dolasku u Beograd počinje da radi na Beogradskom univerzitetu, sve do 1945. kada je nakon uspostavljanja nove vlast penzionisan.

Posle toga njegov rad je u najvećoj meri vezan za Srpsku akademiju nauka, u kojoj je 1934. izabran za dopisnog, a 1938. za redovnog člana. Učestvovao je u osnivanju i radu institutȃ pod okriljem Akademije, kao što su Istorijski institut i Vizantološki institut.

Radojčić je bio veoma plodan pisac, objavio je preko 400 naučnih radova. Svojim izdanjem Dušanovog zakonika (1960) oživeo je interesovanje za Zakonik. Nakon što je otkriven, Radojčiću je bilo povereno izdavanje teksta Zakona o rudnicima despota Stefana Lazarevića. Između ostalih njegovih značajnih dela su i: Ruvarčeva rasprava o istini (1909); Prva ženidba Stefana Prvovenčanog (1012); Srpskdržavni sabor u srednjem veku (1940); Obred krunisanja bosanskog kralja Tvrtka I (1948) i dr.

Svoj zbornik za društvene nauke iz 1956. godine Matica srpska je posvetila pedesetogodišnjici naučnog rada akademika Nikole Radojčića.

Naslovna strana Zbornika MS posvećen 50-godišnjici naučnog rada akademika Nikole Radojčića

Naslovna strana Zbornika MS posvećen 50-godišnjici naučnog rada akademika Nikole Radojčića

Umro je 12. novembra 1964. godine u Beogradu. Povodom njegove smrti akademik Mita Kostić je napisao: „U istoriji srpske istoriografije ime Nikole Radojčića biće zabeleženo uz imena najvećih istoričara našeg naroda.”

PIŠE: Srđan Milinković, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu

Sanja Vukovic

Sanja Vukovic

800px-Geghama_Mountains
Prethodni članak

Srbija – jermenski san o boljem životu

250px-Mihailo_Živković
Naredni članak

Rođen je general i vojni ministar Mihailo Živković Gvozdeni