AktuelnostiNa današnji dan

Izdato je saopštenje o povlačenju preko Albanije

Na današnji dan, 25. novembra 1915. godine Vrhovna komanda je izdala naredbu u kojoj je stajalo:

Nastao je trenutak kada se sticajem prilika moramo povlačiti kroz Crnu Goru i Albaniju… Kapitulacija bi bila najgore rešenje, jer se njome gubi država… Jedini spas iz ove situacije je povlačenje na jadransko primorje. Tu će se naša vojska reorganizovati… te ćemo opet predstavljati jednu činjenicu s kojom će saveznici morati računati. Država nije izgubila svoje biće, ona i dalje postoji, iako na tuđem zemljištu, doklegod je tu vladalac, vlada i vojska ma kolika njena jačina bila.“

Do takve odluke je došlo nakon ofanzive austrougarske i nemačke vojske koja je počela početkom oktobra, kojoj su se sredinom meseca pridružili i Bugari, do tada neutralni, i udarivši sa leđa za desetak dana zauzeli Makedoniju, što je Srbima onemogućilo izlaz na Solun i Egejsko more.

U takvoj situaciji i bez pomoći saveznika, očekivala se srpska kapitulacija. Međutim, odlučeno je da se pokuša sa izvlačenjem vojske i državnog vrha preko Kosova i Albanije na Jonsko more, i to u tri pravca: Peć-Andrijevica-Podgorica-Skadar, Prizren-Ljum-Kula-Spis-Fleti-Puka-Skadar-Lješ i Prizren-Ljum Kula-Piškopeja-Debar-Elbasan.

Ne zna se pouzdano koliko desetina ili stotina hiljada ljudi je krenulo na ovaj put, ali je sigurno da su mnogi izgubili život, što od iscrpljenosti, hladnoće i gladi, a što od napada albanskih četa.

Do Krfa ih je po nekim podacima došlo oko 150.000, a zna se da je Aleksandar Karađorđević podelio 142.148  albanskih spomenica. Bilo kako bilo, oni koji su se oporavili, već tog proleća su bili ponovo u stroju i učestvovali u daljim borbama, kao i u probijanju Solunskog fronta 1918. godine.

O stradanju srpskog naroda i takozvanoj albanskoj golgoti, danas svedoče spomenici na ostrvima Vidu i Krfu, kao i stihovi čuvene pesme Milutina Bojića Plava grobnica.

Od važnih događaja u vezi sa Srbijom na ovaj dan izdvajamo još:

1826. godine rođen je  književnik, osnivač Srpskog narodnog pozorišta i autor teksta srpske himne Jovan Đorđević;
1883. godine rođen je književnik i diplomata Branko Lazarević;
1914. godine rođen je scenarista, istoričar kulture i profesor Ratko Đurović;
1914. godine umro je kompozitor Davorin Jenko;
1921. godine rođena je književnica i novinarka Nada Marinković;
1948. godine rođena je balerina, koreograf i pedagog Ivanka Lukateli;
1951. godine rođen je glumac Danilo Lazović;
1956. godine rođen je glumac Slobodan Boda Ninković;
1956. godine umro je istoričar, profesor i akademik Jovan Radonić;
2005. godine umro je arhitekta, profesor i akademik Ivan Antić;
2011. godine umro je filozof, sociolog i akademik Mihailo Đurić.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Screenshot_1
Prethodni članak

ZAŠTO SE KAŽE: DRAGI KAMEN

Selo Grgurevci
Naredni članak

SLEPICA IZ GRGUREVACA ‒ KOSOVKA DEVOJKA