DogađajiLjudiNa današnji dan

Ivan Sarić je svojim letom postavio temelje vazduhoplovstva kod nas

Na današnji dan, 16. oktobra 1910. godine Ivan Sarić je postao prvi čovek koji se na tlu današnje Srbije, avionom sopstvene konstrukcije vinuo u nebo, i time postavio temelje vazduhoplovstva kod nas. Naime, tog dana je na Gradskom trkalištu u Subotici, pred nekoliko hiljada sugrađana, on priredio prvi javni let, pošto je pre toga već nekoliko puta pravio pokušaje i uvežbavao se. Nažalost, o tom događaju, osim dve fotografije, svedočenja prisutnih i samog aktera, nije ostalo mnogo svedočanstava. Zna se da je njegov avion sa oznakom „Sarić 1“, imao trocilindrični motor od 24KS, da je bio od drveta, sa lanenim platnom, točkovima od bicikla, žicama od klavira, baštenskom stolicom kao pilotskim sedištem i kacom za mleko koja je imala ulogu rezervoara. Tim avionom on je poleteo, leteo na visini od tridesetak metara, napravio dva kruga od oko 3 kilometra i uspešno sleteo. Ivan Sarić je tada imao trideset četiri godine, i sa završenom Trgovačkom akademijom, živeo je i radio u Subotici kao državni činovnik. Od mladosti je bio strastveni sportista, te se bavio atletikom, rvanjem, biciklizmom, motociklizmom, automobilizmom, a jedan je i od osnivača fudbalskog kluba u svom gradu. U većini sportova kojima se bavio osvajao je medalje širom Austrougarske, ali i u drugim zemljama, a jedan takav automobilski događaj odveo ga je i u Pariz, gde se odigrao sudbonosni susret sa avionima. Šest godina posle prvog leta braće Rajt i neposredno pred prvi let preko Lamanša, Sarić se upoznao sa Blerioom i, krišom, na licu mesta napravio skicu aviona koja mu je potom poslužila kao osnov za ono što je napravio. Bilo je tu naravno i izmena, pošto on nije imao sve lake materijale od kojih je francuski avion bio napravljen, te je Sarić uneo novine u vezi sa krilima, koje se i dan danas koriste. Narednih godina on je nastavio da usavršava svoj model, pa je tako nastao i „Sarić 2“, a pored aviona, konstruisao je i motore, elise i jedan helikopter. Bio je dobitnik mnogobrojnih priznanja i doživeo je duboku starost, preminuvši u Subotici 1966. godine. Replika njegovog aviona, sa originalnim elisama i drugim delovima, na kojoj je i sam radio 1957. godine, nalazi se danas u Muzeju vazduhoplovstva u Beogradu, zajedno sa njegovom prepiskom sa drugim konstruktorima tog vremena, dokumentacijom i brojnim ličnim predmetima, dok aeroklub u Subotici nosi njegovo ime.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1953. godine počele su da izlaze Večernje novosti;
1965. godine formirane su „Robne kuće Beograd“;
1991. godine JNA je prestala da koristi petokraku kao svoj simbol.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

muzej
Prethodni članak

Na današnji dan osnovan je Muzej grada Beograda

Borislav Milosavvnjević Mihiz
Naredni članak

Na današnji dan rođen je Borislav Mihajlović Mihiz