Da se ne zaboraviZanimljivosti

INĐIJA: Na Vidovdan otkriven spomenik Milunki Savić

Pre sto dvadeset osam godina rođena je Milunka Savić, baš na Vidovdan 1890. godine. Kada su zazvonila ratna zvona 1912. godine i pozvale Srbe na mobilizaciju, hrabra Milunka se ošišala, obukla kao muškarac i prijavila u vojsku kao Milun Savić, umesto svog brata i oca. Ratovala je tada protiv Turaka, a onda i protiv Bugara 1913. godine. Više puta je ranjavana i tek u bolnici su lekari shvatili da se radi o devojci, a ne o mladiću. A kada je crno-žuta monarhija 1914. udarila na Srbiju, Milunka je ponovo bila u prvim borbenim redovima. Sa svojim saborcima prešla je preko Albanije, a 1918. godine doživela je tu čast da saveznička Vrhovna komanda u Solunu naredi čitanje pohvale za junaštvo pred čitavom vojskom Antante u stavu „mirnoˮ, što nijednom generalu nije priređeno.

Ali kako to biva, posle rata je život nije mazio, njene zasluge iz rata su zaboravljene i onda je dugo godina radila kao čistačica u Hipotekarnoj banci u Beogradu, gde je pored rođene ćerke odgojila još tri usvojene ćerke, kao oko 30 đaka iz svog rodnog kraja koje je pomagala dok su učili u prestonici. Umrla je 5. oktobra 1973. godine u Beogradu i sahranjena u porodičnoj grobnici.

A šta to povezuje Inđiju i Milunku Savić? Zaista ne postoji nijedna veza Milunke sa ovom sremskom opštinom, pa ipak na inicijativu predsednika opštine Inđija Vladimira Gaka odlučeno je da se u Inđiji postavi spomenik ovoj heroini velikog rata, a u tu čast osmišljen je novi trg u gradu koji je poneo njeno ime i novim trgom dominira spomenik Milunke Savić. Tako je na Vidovdan 2018. godine upriličeno otkrivanje spomenika. Pored predsednika opštine i opštinskog rukovodstva svečanost su upriličili i izaslanik predsednika Srbije Nikola Selaković, njegovo preosveštenstvo episkop sremski g. Vasilije, unuka Milunke Savić Dragica Nikolić, unuk Dejan Stankov, praunuka Katarina Nikolić, brigadni general i komadant ratnog vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane Duško Žarković, brigadni general i komadant Prve brigade Kopnene vojske Željko Petrović i glavni podoficir Vojske Srbije Milojko Milosavljević.

Unuka Dragica Nikolić istakla je da „ona je bila simbol hrabrosti i patriotizma, simbol jedne male zemlje Srbije koja se suprotstavila mnogo moćnijem neprijatelju i koja je uz nebrojane žrtve i stradanja sačuvala svoju sloboduˮ, kao i da „zbog toga Inđija danas nije samo mesto gde je podignut spomenik Milunki Savić, već simbol zahvalnosti i sećanja na sve junake, znane i neznane, koji su se borili i one koji su dali život za slobodu naše otadžbineˮ.

Kako se iznenadna kiša spustila na Inđiji, ceremonija otkrivanja spomenika je morala biti nakratko prekinuta, a kada je nastavljena generalni sekretar predsednika Srbije Nikola Selaković naglasio je: „neka nas ova današnja kiša koja nas je snašla ovim lepim povodom otkrivanja spomenika Milunki Savić podseti da to nije ništa spram muka koje su u golgoti srpskog naroda, vojske i države preživeli heroji Velikog rata pre više od 100 godinaˮ.

Predsednik opštine Vladimir Gak rekao je da ovaj spomenik nije samo spomenik Milunki Savić već svim ženama Srpkinjama jer si one jednako hrabre poput svojih muških sunarodnika i da nije bilo nijednog većeg sukoba u našoj istoriji a da žene rame uz rame sa muškarcima nisu učestvovale u njemu. Istakao je da je „Milunka Savić je najbolji primer koliko su žene u Srbiji jake, odlučne i posvećene pre svega porodici a onda na najbolji mogući način otadžbini, kako u ratu tako i miru kada su iskušenja često bila većaˮ.

Spomenik su otkrili Nikola Selaković, general Duško Žarković i Vladimir Gak, a prigodan program je nastavljen uz nastup Dragice Radosavljević i etno grupe Šara.

Za sve zainteresovane posetioce spomenik se nalazi na starom putu za Novi Sad, neposredno pre gradskog bazena.

PIŠE: Vukašin Vukmirović, Filozofski fakultet Univerziteta u Novom Sadu

Sanja Vukovic

Sanja Vukovic

serbski
Prethodni članak

Štampan je prvi broj „Serbskog narodnog listaˮ

aca-sisisc
Naredni članak

Umro je violinista Aleksandar Aca Šišić