AktuelnostiDa se ne zaboraviZanimljivostiLjudi

Fransis Kont: SVETI LAZAR

[…] Srpska istorija je dala lik Svetog kneza Lazara, koji je ubijen u bici na Kosovu 1389, u borbi protiv turskog zavojevača. U tekstu koji je monahinja Jefimija izvezla srebrnim i zlatnim nitima na pokrovu od crvenog satena, Lazar je predstavljen kao mučenik koji se žrtvovao za svoju zemlju i za Boga (on dostojanstveno „stavlja dužnost i ratničku nacionalnu čast iznad lične osećajnosti”, pa se u njegovoj odluci spajaju „vrlina i podvig”).

 

Gospodstvovao si zemljom otačastva ti

i u svim dobrotama uzveselio si uručene ti hrišćane

i mužastvenim srcem i željom pobožnosti

izašao si na zmiju

i neprijatelja božastvenih crkava,

rasudivši da je neistrpljivo za srce tvoje

da gleda hrišćane otačastva ti

ovladane Izmailćanima,

ne bi li kako ovo postigao:

da ostaviš propadljivu visotu zemljaskog gospodstva

i da se obagriš krvlju svojom

i sjediniš sa vojnicima nebeskog cara.

I tako dve želje postigao jesi:

i zmiju ubio jesi

i mučenja venac primio jesi od Boga.

 

Sveti knez Lazar ostao je u svesti srpskog naroda kao dostojni naslednik duhovne, nacionalne i kulturne vladavine Nemanjića. On je nastavio poznato srpsko zadužbinarstvo, svestranu podršku Crkvi i njenoj ulozi (izmirio je zavađenu srpsku i vizantijsku crkvu). Naročito je podržao isihastički pokret na Balkanu. Bilo je to doba kada su mnogi isihasti sa Atosa i južnih predela Balkana bežali od turske opasnosti, te nalazili su srdačni prijem i podršku u Lazarevoj Srbiji, čiji su pojedini krajevi (npr. brežuljci oko Aleksinca, Kruševca i Vučitrna) bili okićeni monaškim, isihastičkim kelijama i manastirima. Lazar je imao i važnu objedinjavajuću ulogu među srpskim knezovima, pokrajinskim vladarima, pa je u narodnoj svesti ostao poznat kao car Lazar tj. kao pravi naslednik Nemanjića carstva. No naročito je knez Lazar ostao u svesti srpskog naroda poznat i poštovan kao hrišćanski mučenik „za Krst časni i slobodu zlatnu”. Crkveni tekstovi i narodne pesme poznatog Kosovskog ciklusa opevale su njegov podvig kao hrišćanskog mučenika, koji se svesno opredeljuje za Carstvo nebesko, i time usmerava čitavu dalju istoriju svoga naroda ka opredeljenju za takve duhovne i neprolazne vrednosti koje pretrajavaju u iskušenjima vremena i istorije. Od Lazara je u srpskom narodu ostala poznata kosovska misao i opredeljenje (Njegoš), ili tzv. kosovski zavet, koji predstavlja srpsko ostvarenje hrišćanskog viđenja i doživljaja istorije kao drame, u kojoj krajnja pobeda pripada dobru i pravdi, čoveštvu, duhovnoj slobodi. […]

 

Prevela sa francuskog: Gordana Petrović

 

Izvor: SERBIA : srpski narod, srpska zemlja, srpska duhovnost u delima stranih autora : pesme i poeme, pripovetke, romani, drame, putopisi, besede, dnevnici, memoari, eseji, pisma, zapisi [odabrali i priredili: R. Damjanović, N. Tomić i S. Ćosić], „Itaka”, Beograd, 2000, str. 76–77.

Sanja Vukovic

Sanja Vukovic

Prethodni članak

Umro je reditelj, glumac i pedagog Bratislav Bata Miladinović

A.-Šantić
Naredni članak

Rođen je književnik Aleksa Šantić