LjudiNa današnji dan

Na današnji dan je donet prvi urbanistički plan Beograda

Na današnji dan, 19. oktobra 1867. godine donet je prvi urbanistički plan Beograda. Kako su Turci konačno napustili Beograd te godine, knez Mihailo naložio je inženjeru i profesoru Velike škole Emilijanu Josimoviću da izvrši geodetsko snimanje varoši, te je on iste godine sačinio i prvi regulacioni plan Beograda. Tim planom Josimović je predvideo proširivanje i ispravljanje postojećih ulica, numerisanje objekata, grupisanje celina u blokove, nove pijace, parkove, a u dogovoru sa Josifom Pančićem izabrano je i mesto za Botaničku baštu. Osnovna ideja plana bila je da se na prostoru dve varoši, one izvan i one unutar šanca, obrazuje jedna jedinstvena celina, koja bi bila po tadašnjim evropskim standardima i potrebama stanovnika. Ovim planom trasirana je i najvažnija gradska saobraćajnica, Knez Mihailova ulica, kao najkraća veza između Terazija i tvrđave, a u tu svrhu ona je produžena, ispravljena i proširena. Trebalo je potpuno reorganizovati jednu prostornu celinu po novim principima i od bezoblične strukture orijentalne varoši, sa brojnim uskim i krivudavim uličicama i sokacima, napraviti jezgro grada čije se ulice seku pod pravim uglom, sa građevinama čija bi arhitektonska koncepcija pratila moderne evropske tokove i bila odraz društvenih i kulturnih težnji tog vremena. Rekonstrukcija ulica počela je već naredne godine, a izgradnja novih zgrada u Knez Mihailovoj ulici, kao i završetak gradnje Narodnog pozorišta, bilo je 1869. godine. Pijaca sa Terazija trebalo je da se premesti na Veliku pijacu, ali je naknadno izmeštena na Zeleni venac, a u Beograd su krajem tog veka i početkom narednog, sve više počeli da dolaze školovani arhitekti kao što su Jan Nevole, Aleksandar Bugarski, Konstantin A. Jovanović, Jovan Ilkić, Dimitrije T. Leko i mnogi drugi. Zahvaljujući svima njima arhitektura glavnog grada počela je da prati savremene evropske tokove, postepeno se oslobađa orijentalno-balkanskog nasleđa i od provincijalnog počela da dobija kosmopolitski karakter. Ovaj plan urađen po narudžbini kneza Mihaila najznačajniji je dokument te vrste iz pretprošlog veka i zahvaljujući njemu Emilijan Josimović smatra se prvim srpskim urbanistom, a pre skoro trideset godina, prilikom uređenja Knez Mihajlove ulice i njenog pretvaranja u pešačku zonu na Trgu republike je, ispred zgrade u kojoj se nalazi kafana „Ruski car“, postavljen monolit od crnog poliranog granita, na čijoj je severnoj strani ispisan tekst sa njegovim imenom, a na južnoj ime ulice.

Od važnih događaja vezanih za Srbiju na ovaj dan izdvajamo još:
1964. godine u udesu sovjetskog aviona „iljušin il-18“, koji se srušio kod Avale, poginula je delegacija sovjetske armije sa maršalom Sergejem Birjuzovim na čelu, koja je bila upućena u Beograd da bi učestvovala u proslavi 20-godišnjice oslobođenja Beograda;
1997. godine umro je književnik, novinar i akademik Dušan Kostić.

MK

MK

Fondacija Srpski Legat je osnovana sa ciljem da svojim aktivnostima očuva istoriju, tradiciju i kulturu Srbije i podseti na lepe i svetle trenutke srpske istorije kako bi inspirisali sadašnje i buduće građane Srbije, njihovo dostojanstvo i nacionalne vrednosti koje su vremenom potisnute i delimično zaboravljene.

Ilija Kolarac
Prethodni članak

Umro je jedan od naših najvećih zadužbinara - Ilija Milosavljević Kolarac

Branislav Nušić
Naredni članak

Rođen je najveći srpski komediograf - Branislav Nušić